Το παιδί μου μιλάει αλλά δεν μπορεί να πει κάποια γράμματα

Η δυσκολία που παρουσιάζουν κάποια παιδιά στην παραγωγή συγκεκριμένων ήχων - φωνημάτων αποτελεί το πιο συχνό πρόβλημα ομιλίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, κυρίως.

Αυτό συνήθως οφείλεται σε μη ακριβή τοποθέτηση, δηλαδή το παιδί δεν ακολουθεί τον ακριβή τρόπο παραγωγής του κάθε ήχου.
Δεν μπορεί να κατανοήσει το σωστό τόπο και τρόπο άρθρωσης του κάθε φωνήματος (πώς πρέπει να τοποθετήσουμε τη γλώσσα, πού να την τοποθετήσουμε, πώς έχουμε τα δόντια και τα χείλη).
Κάθε δυσκολία στην ομιλία ενός παιδιού θα πρέπει να αξιολογείται από λογοθεραπευτή ώστε να αποκατασταθεί και να μην παρουσιάσει συνέπειες στην μετέπειτα σχολική πορεία του.

           

Συχνά τα παιδιά έχουν δυσκολίες στην ομιλία και στο λόγο.
Τα χρόνια τα πιο καθοριστικά για την εξέλιξη της ομιλίας και του λόγου ενός παιδιού είναι από 1½ έως 4½ χρόνων.

Στην ομιλία και στο λόγο, όπως και σε όλους τους τομείς, κάθε άτομο έχει το δικό του ρυθμό εξέλιξης.

Έτσι, ένα παιδί π.χ. μπορεί να περπατήσει σε ηλικία 10 μηνών και ένα άλλο στους 16 μήνες, χωρίς αυτό αναγκαστικά να σημαίνει ότι το πρώτο είναι πιο ώριμο, πιο έξυπνο.

Υπάρχουν όμως ορισμένα χρονικά όρια που αν το παιδί τα περάσει, οι γονείς, ή αυτοί που ασχολούνται με το παιδί, πρέπει να ζητήσουν τη γνώμη του ειδικού. Αν η ομιλία και ο λόγος ενός παιδιού υστερούν σημαντικά από το επίπεδο της ομιλίας και του λόγου των παιδιών της ηλικίας του δεν πρέπει να πούμε "δεν πειράζει, μικρό είναι θα μιλήσει αργότερα".

Η καλή λεκτική επικοινωνία με τους άλλους είναι απαραίτητη για την ομαλή συναισθηματική και κοινωνική εξέλιξη του παιδιού. Όπως επίσης και πολλά ψυχολογικά προβλήματα εκδηλώνονται με δυσκολίες στην ομιλία και στο λόγο.

 

Ανάλογα με την ηλικία του, θα πρέπει να ανησυχήσετε όταν το παιδί:

• 18 μηνών: λέει μόνο φωνήεντα και καθόλου σύμφωνα. Χρησιμοποιεί 2-3 λέξεις δυσκατάληπτες ή λέει 2-3 λέξεις αλλά δεν τις χρησιμοποιεί πάντα για να δηλώσει το ίδιο πράγμα, π.χ. βλέποντας τη μαμά λέει "μαμά", αλλά το λέει κι όταν βλέπει τον μπαμπά τον αδελφό κ.λ.π.
• 2 χρόνων :όταν το λεξιλόγιο του, εκτός από το "μαμά", αποτελείται από λίγες και δυσκατάληπτες λέξεις και δεν παραθέτει δύο λέξεις, σχηματίζοντας προτάσεις του τύπου "μαμά πα" δηλαδή "η μαμά πάει έφυγε".
• 3 χρόνων: όταν η ομιλία του εξακολουθεί να είναι δυκατάληπτη, το λεξιλόγιο του είναι περιορισμένο σε ουσιαστικά και λίγα ή καθόλου ρήματα, δεν χρησιμοποιεί άρθρα, επίθετα, επιρρήματα, προθέσεις, δεν έχει την έννοια του πληθυντικού και δεν σχηματίζει απλές προτάσεις π.χ. "η Άννα πίνει γάλα".
• 4 χρόνων :όταν οι προτάσεις του είναι μικρές και όχι σωστά οργανωμένες, π.χ. λέει "όχι φάω" αντί να λέει "δεν θέλω να φάω", ή λέει "θέλω να πάω τι κούνιε" αντί να λέει "θέλω να πάω στις κούνιες".  Η ομιλία του δεν είναι πάντα κατανοητή π.χ. αφαιρεί συλλαβές από πολυσύλλαβες λέξεις, δεν λέει απλά συμπλέγματα συμφώνων όπως "κλαίω", "πλένω". Δεν μπορεί να διηγηθεί απλά και πρόσφατα γεγονότα.
• 5 χρόνων: όταν το λεξιλόγιο του είναι περιορισμένο, και οι προτάσεις του μικρές και φτωχές σε περιεχόμενο. Σ' αυτή την ηλικία το παιδί πρέπει να χρησιμοποιεί προτάσεις με 10-11 λέξεις. Όταν δεν μπορεί άνετα να διηγηθεί ένα γεγονός και στην ομιλία του κάνει πολλά σφάλματα. Σ' αυτή την ηλικία υπάρχει ανοχή μόνο για το φώνημα "ρ" το οποίο μπορεί ακόμα να μην προφέρει σωστά.

 

ΤΡΑΥΛΙΖΕΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ.ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΩ!

 

• Ο τραυλισμός δεν είναι ένα φυσιολογικό στάδιο ανάπτυξης του λόγου του παιδιού.
• Ο τραυλισμός δεν αποτελεί σκόπιμη ή μιμητική συμπεριφορά εκ μέρους του παιδιού.
• Ο τραυλισμός δεν είναι απλά ένα πρόβλημα ομιλίας αλλά έχει ψυχολογικές και κοινωνικές προεκτάσεις.
• Η εκδήλωση των συμπτωμάτων του τραυλισμού δε βρίσκεται υπό τον έλεγχο του παιδιού.
• Ο τραυλισμός μπορεί να περνά φάσεις έξαρσης και ύφεσης, ακόμα και να εξαφανίζεται εντελώς για κάποια χρονικά διαστήματα.
• Σύμφωνα με σύγχρονες επιστημονικές απόψεις, ο τραυλισμός μπορεί να έχει κληρονομική προδιάθεση και να εκδηλώνεται κάτω από ορισμένες συνθήκες οι οποίες σχετίζονται με χαρακτηριστικά του παιδιού αλλά και με χαρακτηριστικά και αντιδράσεις του περιβάλλοντός του.
• Η εκδήλωση του τραυλισμού συχνά συνδέεται με συγκεκριμένους παράγοντες, γι’ αυτό και επηρεάζεται ανάλογα με την περίσταση και τα πρόσωπα που εμπλέκονται σε αυτή. Έτσι το παιδί μπορεί να μην τραυλίζει με όλα τα πρόσωπα ή να τραυλίζει περισσότερο κατά τη διάρκεια μιας τηλεφωνικής συνομιλίας.
• Συχνά τα συμπτώματα τραυλισμού στην ομιλία μπορεί να συνοδεύονται από άλλα προβλήματα και συμπτώματα άγχους, όπως για παράδειγμα αποφυγή βλεμματικής επαφής.
• Η θεραπευτική παρέμβαση βοηθάει στην υποχώρηση των συμπτωμάτων του τραυλισμού και την βελτίωση του παιδιού σε πολλούς άλλους τομείς.

 

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΗΜΕΡΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΕΙΑΣ 2014

 

Ευρωπαϊκή Ημέρα Λογοθεραπείας - 6 Μαρτίου 2014
«Πολυγλωσσία και πολυπολιστισμικότητα»

Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Λογοθεραπείας (Ε.Η.Λ.), που εορτάζεται κάθε χρόνο στις 6 του Μάρτη, θεσπίστηκε το 2004 από τη Μόνιμη Ευρωπαϊκή Επιτροπή Λογοπεδικών-Λογοθεραπευτών (CPLOL) ως ημέρα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού γύρω από θέματα επικοινωνίας, φωνής, ομιλίας, λόγου και μάθησης. Αυτήν την ημέρα ο Πανελλήνιος Σύλλογος Λογοπεδικών-Λογοθεραπευτών (Π.Σ.Λ.Λ.), ως Ιδρυτικό μέλος της CPLOL και όντας ο μοναδικός σύλλογος στην Ελλάδα που εκπροσωπεί τη χώρα μας, οργανώνει Πανελλαδικά δράσεις πρόληψης.

Το κεντρικό μήνυμα της Ε.Η.Λ. είναι η κοινωνική σημασία της πρόληψης, που μπορεί να γίνει μέσα από την ενημέρωση αλλά και την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών. Αποτελεί μια ευκαιρία για διευρυμένη δημόσια επικοινωνία των επιστημόνων λογοπεδικών με το ευρύτερο κοινό, καθώς και άλλους ειδικούς, σχετικά με τις ανάγκες και τα δικαιώματα των προσώπων που αντιμετωπίζουν δυσκολία στην επικοινωνία.

Το θέμα της Ευρωπαϊκής Ημέρας Λογοθεραπείας που θα εορταστεί το Μάρτιο του 2014 είναι: “Πολυγλωσσία και Πολύπολιτισμικότητα”. Ως εκ τούτου, δίδεται έμφαση σε θέματα που αφορούν την επικοινωνία και την ένταξη συνανθρώπων μας που φέρουν διαφορετική πολιτισμική ταυτότητα, καθιστώντας την κοινωνία μας πιο ποικιλόμορφη και πολυδιάστατη. Η πολυπολιτισμικότητα, όπως σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, έτσι και στην Ελλάδα, αποτελεί πραγματικότητα και γίνεται ολοένα και πιο αισθητή κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες.

Στην Ελλάδα, 10-20% των παιδιών είναι δίγλωσσα, πολύγλωσσα ή οι γονείς τους προέρχονται από άλλη κουλτούρα. Για το μικρό παιδί και την οικογένεια του, τα θέματα που προκύπτουν συνήθως αφορούν το σχολείο και την ένταξη του παιδιού σ’ αυτό.
Δυστυχώς όμως, αρκετές φορές, διαφαίνεται ότι η εκπαιδευτική (και όχι μόνο) κοινότητα στη χώρα μας δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει τα ιδιαίτερα θέματα που ανακύπτουν από τους δίγλωσσους ή πολύγλωσσους μαθητές.

Επιπρόσθετα, η πολιτεία καλείται να προβεί σε ρυθμίσεις για να συμπεριλάβει και να ενσωματώσει ομαλά όλα τα δεδομένα αυτής της νέας κατάστασης, έτσι ώστε να αξιοποιήσει τα οφέλη της πολυγλωσσίας και της πολυπολιτισμικότητας. Άλλωστε, σύμφωνα με μελέτες και έρευνες, η πολυγλωσσία προσφέρει περισσότερη γνωστική ευελιξία-δημιουργικότητα, εμπλουτίζει τις γλωσσικές δεξιότητες, διευκολύνει τις μαθησιακές επιδόσεις, ευνοεί τις διαπροσωπικές σχέσεις και την επαφή με άλλους πολιτισμούς, ενώ προστατεύει κι από την άνοια!
Αν και η πολυγλωσσία αποτελεί φυσιολογική κατάσταση, γεννά αρκετές και εύλογες απορίες, όπως:

• Ποιά γλώσσα θα πρέπει να μιλάνε οι γονείς στο σπίτι στο παιδί τους; Είναι σημαντικό ο κάθε γονιός να μιλά τη γλώσσα, με την οποία νιώθει οικεία, άνετα και την οποία γνωρίζει και χειρίζεται καλά, διότι αυτό παρέχει στο παιδί ορθό γλωσσικό πρότυπο και βελτιώνει-εμπλουτίζει τις γλωσσικές του δεξιότητες.
• Η διγλωσσία συνδέεται με γλωσσικές διαταραχές; Η διγλωσσία δεν επιδρά αρνητικά στη γλωσσική εξέλιξη του δίγλωσσου παιδιού. Το γεγονός ότι το παιδί μιλά δυο γλώσσες ουσιαστικά ωφελεί τις γλωσσικές του δεξιότητες, δεν τις επιβαρύνει. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, η διγλωσσία μπορεί να συνυπάρχει με κάποια γλωσσική διαταραχή. Σε αυτήν την περίπτωση ο ειδικός-λογοπεδικός καλείται να διαφοροποιήσει τη διαταραχή από τη δίγλωσση γλωσσική ανάπτυξη, για να μπορέσει να προτείνει και να εφαρμόσει την πιο αποτελεσματική παρέμβαση.

 

Ωτίτιδα, ακοή και ανάπτυξη του λόγου

 

Τι είναι η μέση ωτίτιδα;

Η μέση ωτίτιδα είναι μια φλεγμονή του μέσου ωτός (της περιοχής πίσω από το τύμπανο), η οποία συχνά συνδέεται με συσσώρευση υγρού πίσω από το τύμπανο. Το υγρό μπορεί να έχει ή να μην έχει μολυνθεί.

Τα συμπτώματα, η σοβαρότητα, η συχνότητα και η διάρκεια της φλεγμονής ποικίλλουν. Από τη μια μεριά εκδηλώνεται ως ένα λεπτό, ρευστό, μη μολυσμένο υγρό, το οποίο δεν προκαλεί πόνο ή πυρετό, παρά μόνο μια ελαφρά μείωση της ακουστικής ικανότητας. Από την άλλη, όταν συμβαίνουν συνεχή επεισόδια εκκριτικής ωτίτιδας, το υγρό γίνεται παχύρρευστο, ‘σαν κόλλα’ και προδιαθέτει σε σοβαρότερες επιπλοκές με αποτέλεσμα διαρκή απώλεια της ακοής.

Ευτυχώς οι σοβαρές κλινικές επιπλοκές μπορούν να αντιμετωπιστούν με κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή ή χειρουργική επέμβαση, όταν φυσικά υπάρξει έγκαιρη διάγνωση. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει ένα πρόβλημα το οποίο σχεδόν πάντοτε παρουσιάζεται σε όλες τις μορφές μέσης ωτίτιδας-διακυμάνσεις ακουστικής απώλειας.

Πόσο συχνή είναι η ωτίτιδα;

Η ωτίτιδα εκδηλώνεται πιο συχνά στα παιδιά. Πράγματι, έρχεται δεύτερη μετά το συνηθισμένο κρυολόγημα σαν το πιο συχνό πρόβλημα υγείας στην προσχολική ηλικία. Το 50% των παιδιών έχει παρουσιάσει τουλάχιστον ένα επεισόδιο ωτίτιδας ως τον πρώτο χρόνο της ηλικίας τους. Μεταξύ του πρώτου και του τρίτου έτους ηλικίας, το 35% των παιδιών θα έχει επαναληπτικά επεισόδια.

Γιατί η ωτίτιδα είναι τόσο συχνή;

Η ευσταχιανή σάλπιγγα, μικρής διαμέτρου και μήκους σωληνίσκος ανάμεσα στο μέσο αυτί και στον ρινοφάρυγγα, είναι μικρότερη και πιο οριζόντια στα παιδιά απ’ ότι στους ενήλικες. Για το λόγο αυτό μπορεί ευκολότερα να αποφράσσεται από αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια) και είναι πιο επιρρεπής στα συχνά κρυολογήματα των παιδιών. Έως ότου η ευσταχιανή σάλπιγγα αλλάξει ως προς το μέγεθος και την γωνία, τα παιδιά είναι πιο επιρρεπή στην ωτίτιδα.

Πώς είναι δυνατόν η ωτίτιδα να προκαλέσει ακουστική απώλεια;

Τρία πολύ μικρά οστάρια στο μέσο αυτί μεταφέρουν τις ηχητικές δονήσεις (ηχητικά κύματα) από το τύμπανο στο εσωτερικό του αυτιού. Όταν υπάρχει υγρό, οι δονήσεις αυτές δεν μεταφέρονται κανονικά και χάνεται μέρος της ακουστικής ενέργειας.

Αποτέλεσμα αυτού είναι μια μικρή ή μεγάλη ακουστική απώλεια. Έτσι λοιπόν, μερικοί ήχοι της ομιλίας μπορεί να μην ακούγονται καθαρά. Γενικά αυτή η μορφή ακουστικής απώλειας είναι προσωρινή.

 

Μπορεί η ακουστική απώλεια εξαιτίας της ωτίτιδας να προκαλέσει προβλήματα λόγου και ομιλίας;

Τα παιδιά μαθαίνουν τη γλώσσα και την ομιλία με το να ακούνε άλλους ανθρώπους να μιλούν. Τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την ανάπτυξη της ομιλίας.

Εάν υπάρξει μια ακουστική απώλεια, το παιδί δεν επωφελείται επαρκώς από τις γλωσσικές εμπειρίες μάθησης με αποτέλεσμα να παρουσιαστούν σημαντικές καθυστερήσεις στην ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας.
Η εκκριτική ωτίτιδα χωρίς μόλυνση είναι ένα ειδικό πρόβλημα, διότι τα συμπτώματα του πόνου και του πυρετού συνήθως λείπουν. Γι’ αυτό μπορεί να περάσουν εβδομάδες ή ακόμα και μήνες χωρίς οι γονείς ν’ αντιληφθούν το πρόβλημα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το παιδί μπορεί να χάνει ακουστικά μέρη του λόγου και της ομιλίας, τα οποία είναι απαραίτητα για την φυσιολογική του ανάπτυξη.

 

Πώς μπορώ να ξέρω ότι το παιδί μου μπορεί να έχει ωτίτιδα;

Ακόμα κι αν δεν υπάρχουν συμπτώματα πόνου ή πυρετού, θα υπάρχουν άλλα σημάδια που θα μπορείτε να ελέγξετε, τα οποία μπορεί να βεβαιώνουν την ύπαρξη χρόνιου ή προσωρινού υγρού στο αυτί: διάσπαση προσοχής, το να θέλει την τηλεόραση ή το ραδιόφωνό πιο δυνατά από το κανονικό, το να μην κατανοεί οδηγίες, το να είναι ανεξήγητα ζωηρό ή απαθές, το να τραβά ή να πιάνει τ’ αυτιά του.

 

Τι θα πρέπει να κάνω εάν αντιληφθώ ότι η ωτίτιδα προκαλεί ένα ακουστικό πρόβλημα ή ένα πρόβλημα λόγου ή ομιλίας;

Ο γιατρός θα πρέπει να χειριστεί την ιατρική θεραπεία. Οι μολύνσεις του αυτιού χρειάζονται την άμεση προσοχή μας. Εάν το παιδί σας έχει μολύνσεις και/ή χρόνιο υγρό στο μέσο αυτί, θα πρέπει να συμβουλευτείτε τρεις ειδικούς: τον Παιδίατρο, τον Ωτορινολαρυγγολόγο και τον Λογοθεραπευτή.
Η εκτίμηση από τον Ωτορινολαρυγγολόγο θα δείξει την βαρύτητα της όποιας ακουστικής βλάβης, ακόμα και σε ένα πολύ μικρό ή μη συνεργάσιμο παιδί και θα επισημάνει επίσης εάν υπάρχει μια βλάβη στο αυτί.
Ο Λογοθεραπευτής θα εκτιμήσει με ακρίβεια τις ικανότητες λόγου και ομιλίας του παιδιού σας και θα σας συστήσει θεραπεία αποκατάστασης, εάν είναι απαραίτητη.                      

Σαν γονιός, είστε το καταλληλότερο πρόσωπο στο να αναζητήσετε σημάδια τα οποία δηλώνουν φτωχή ακουστική ικανότητα. Η Αμερικάνικη Ακαδημία Παιδιατρικής το αναγνωρίζει αυτό όταν επισημαίνει ότι “Κάθε παιδί, του οποίου ο γονιός ανησυχεί για το αν το παιδί του ακούει, θα πρέπει να παραπέμπεται για ακοομετρική εξέταση χωρίς καθυστέρηση”.

Οι γονείς δεν θα πρέπει να φοβούνται να οδηγηθούν από τα ένστικτά τους στο να αναζητήσουν μια περαιτέρω εκτίμηση όταν ανησυχούν για την υγεία ή την ανάπτυξη του παιδιού τους.

ΠΗΓΗ:iatronet