ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ.ΓΙΑ ΠΟΙΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ;

ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ είναι το σύνολο των θεραπειών που παρέχονται σε άτομα όλων των ηλικιών, τα οποία παρουσιάζουν προβλήματα στην ΟΜΙΛΙΑ (δηλαδή στην άρθρωση ή στην ροή), στον ΛΟΓΟ (δηλαδή στην γενικότερη λεκτική επικοινωνία), ή στην ΦΩΝΗ (δηλαδή στο επίπεδο του λάρυγγα/των φωνητικών χορδών). Μερικά εντελώς ενδεικτικά παραδείγματα περιστατικών που μπορούν να επωφεληθούν από την λογοθεραπεία είναι:

• ένα μωρό ενός έτους που δεν παράγει ήχους (δεν "μπεμπεδίζει")
• ένα μωράκι με βεβαρημένο ιστορικό κύησης ή με περιγεννητικές ανωμαλίες ή με κληρονομική προδιάθεση για ανωμαλίες στην επικοινωνία
• ένα παιδάκι που στα 2,5 λέει μόνο 15-20 λέξεις
• ένα παιδί που δεν μπορεί να πει ένα ή περισσότερα γράμματα σε σχέση με τα παιδιά της ηλικίας τους
• ένα παιδί που μπερδεύει γνωστές και εύκολες λέξεις
• ένα παιδί που ψευδίζει
• ένα παιδί ή ενήλικας που δεν λέει π.χ. το "ρ" ή οποιοδήποτε άλλο φώνημα
• κάποιο παιδί ή ενήλικας που τραυλίζει, "κεκεδίζει"
• ένα παιδί που δεν χρησιμοποιεί ολοκληρωμένες εκφράσεις όταν θέλει να εκφραστεί για κάτι
• δυσκολία του παιδιού ή ενήλικα να κατανοήσει τον προφορικό λόγο
• ένα παιδί με κάποιο σύνδρομο (π.χ. Down, αυτισμό) που θα χρειαστεί βοήθεια στην ανάπτυξη επικοινωνίας και λόγου
• ένας ενήλικας που μόλις έπαθε εγκεφαλικό

Ποια η διαφορά μεταξύ προβλήματος στην ομιλία και προβλήματος στον λόγο;

Ένα πρόβλημα στην ομιλία, σημαίνει πρόβλημα στην άρθρωση ή στην ροή του λόγου. Μερικά τέτοια προβλήματα αφορούν για παράδειγμα:

• ένα παιδί που ψευδίζει (λέει "θούπα" αντί "σούπα)
• έναν ενήλικα που δεν λέει το "ρ" (λέει "νεγό" ή "νεό" αντί "νερό")
• κάποιον που τραυλίζει (λέει π.χ. "π-π-π-π-πότε θα φύγουμε")
• ένα παιδί που αλλοιώνει εύκολες και γνωστές του λέξεις (λέει π.χ. "λελάδα" αντί για "αγελάδα")

Αντίθετα, ένα πρόβλημα στον λόγο, σημαίνει πρόβλημα στην γενικότερη λεκτική επικοινωνία. Μερικά τέτοια προβλήματα αφορούν, για παράδειγμα:

• ένα παιδί 2,5 ετών που δεν έχει βασικό λεξιλόγιο και απλές προτασούλες (δεν λέει εύκολες λέξεις, λέει "λίγα" πράγματα)
• ένα μωρό ενός έτους που δεν παράγει ήχους (δεν "μπεμπεδίζει")
• ένα παιδί με κώφωση
• ένα νεογέννητο με βεβαρημένο ιστορικό κύησης ή με περιγεννητικές ανωμαλίες
• ένα μωρό με σοβαρή κληρονομική προδιάθεση για ανωμαλίες στο λόγο και την επικοινωνία
• ένα παιδί με κάποιο σύνδρομο (π.χ. Down, αυτισμό) που θα χρειαστεί βοήθεια στην ανάπτυξη επικοινωνίας και λόγου
• έναν ενήλικα που υπέστη εγκεφαλικό

Λεκτική Δυσπραξία/Φωνολογικές Δυσκολίες

Ένα μωράκι με δυσπραξία ξεχωρίζει από το ότι δεν 'μπαμπαλίζει' πολύ (δεν παίζει με τους ήχους, μπαμπα-γκαγκα κλπ.). Ως παιδάκι (2-3 ετών) αργεί να πει τις πρώτες του λεξούλες, τις υπεραπλουστεύει πολύ πιο συχνά από ό,τι είναι φυσιολογικό, έχει λίγα μόνον σύμφωνα στο λεξιλόγιό του και κάποιες φορές έχει προβλήματα και στην σίτηση (μάσημα, κατάποση). Σε παιδιά 4-5 ετών, μπορεί να έχουμε τα παρακάτω συμπτώματα:

• Το παιδί κάνει ακανόνιστα λάθη με ήχους, μπερδεύει συλλαβές σε μεγάλες λέξεις, παρουσιάζει έντονες φωνολογικές δυσκολίες.
• Μπορεί να καταλάβει τι του λέμε πολύ καλύτερα από ό,τι να μιλήσει.
• Έχει δυσκολία στο να μιμηθεί/επαναλάβει προτάσεις.
• Μπορεί να μοιάζει ότι "ψάχνει" με το στόμα την σωστή κίνηση όταν πρέπει να επαναλάβει μία στοματική άσκηση (π.χ."φούσκωσε τα μαγουλά σου εναλλάξ, αριστερό-δεξί").
• Μοιάζει να μιλάει ακόμα χειρότερα όταν έχει άγχος ή βιάζεται.
• Είναι δύσκολο να καταλάβουν την ομιλία του άτομα που δεν το γνωρίζουν καλά.

Κάποια από τα παιδιά με Δυσπραξία μπορεί να έχουν κι άλλα προβλήματα, όπως:

• Μυϊκή αδυναμία στα χείλια, το σαγόνι ή την γλώσσα.
• Γενικότερες δυσκολίες στην έκφραση.
• Δυσκολίες στους λεπτούς χειρισμούς (π.χ. λαβή μολυβιού).
• Αισθητηριακές δυσκολίες (π.χ. να μην μπορούν να αναγνωρίσουν ένα αντικείμενο μέσα στο στόμα τους χρησιμοποιώντας την αίσθηση της αφής με τη γλώσσα)

Λεκτική Δυσπραξία/Φωνολογικές Δυσκολίες: Διάγνωση και Θεραπεία

Ο ειδικός Παθολόγος Λόγου & Ομιλίας θα υποβάλει το παιδί σε μία σειρά εξετάσεων/ δοκιμασιών για να αξιολογήσει τον συντονισμό του στοματικού μηχανισμού για την παραγωγή εκούσιων κινήσεων και ομιλίας. Εφόσον επιβεβαιωθεί η ύπαρξη Δυσπραξίας, ο ειδικός θα συστήσει ένα ολοκληρωμένο θεραπευτικό πρόγραμμα το οποίο θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και ασκήσεις ενδυνάμωσης και συντονισμού των μυών.

Η λογοθεραπεία επιδιώκει τους παρακάτω στόχους:

Την εξάσκηση, διόρθωση και αποκατάσταση των γλωσσικών προβλημάτων – δυσλειτουργιών – διαταραχών, που υπάρχουν σε όλα τα επίπεδα της γλώσσας :

• Με ασκήσεις άρθρωσης, λεξιλογίου, γραμματικής και συντακτικών κανόνων επιδιώκουμε σωστό λόγο και ομιλία, το όργανο της κατεξοχήν επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων.
• Παρεμβαίνουμε με ασκήσεις στον αισθητηριακό τομέα.
• Συνδυάζουμε αντίστοιχα συνοδευτικά μέσα και μέτρα στήριξης του ψυχοσυναισθηματικού τομέα.
• Στοχεύουμε στην κοινωνικοποίηση, επειδή θεωρούμε προϋπόθεση και αγαθό για να ολοκληρωθεί το άτομο ως κοινωνικό όν.

 

 

ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ένα εγκεφαλικό επεισόδιο συμβαίνει όταν η παροχή αίματος σε τμήμα του εγκεφάλου διακόπτεται. Ως αποτέλεσμα, το άτομο μπορεί να αποκτήσει μόνιμες βλάβες στο μέρος αυτό του εγκεφάλου. Μια διαταραχή στην επικοινωνία μπορεί να υπεισέλθει μετά από βλάβη σε σχεδόν οποιοδήποτε τμήμα του εγκεφάλου.
Η διαταραχή μπορεί να περιλαμβάνει δυσκολία:

• κατανόησης του λόγου
• ομιλίας
• ανάγνωσης
• γραφής
• κατανόησης και χρήσης της γλώσσας του σώματος και των χειρονομιών
• λογικού συλλογισμού
• συγκέντρωσης
• μνήμης
• κοινωνικοποίησης

Ανάρρωση
Η ανάρρωση μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο είναι συχνά αργή και είναι δύσκολο να προβλεφθεί το επίπεδο της αποκατάστασης που θα επιτευχθεί. Σε γενικές γραμμές, η φυσική διαδικασία ανάρρωσης του εγκεφάλου εμφανίζεται κυρίως κατά τους πρώτους έξι μήνες, ωστόσο μπορεί να διαρκέσει έως και πέραν των δύο ετών. Η ανάρρωση μπορεί να υποβοηθηθεί σε μεγάλο βαθμό, αν ξεκινήσει άμεσα μετά από το επεισόδιο θεραπεία αποκατάστασης με έναν λογοθεραπευτή.

Ο ρόλος του λογοθεραπευτή μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο
Οι δυσκολίες επικοινωνίας μπορεί να επηρεάσουν τις ικανότητες και την αυτοπεποίθηση ενός ατόμου κατά την κοινωνικοποίηση και τη συμμετοχή του στις καθημερινές δραστηριότητες. Ένας λογοθεραπευτής μπορεί να παρέχει εξειδικευμένη θεραπεία και συμβουλές σχετικά με τις καλύτερες μεθόδους υποβοήθησης ενός ατόμου με δυσχέρεια επικοινωνίας. Ο λογοθεραπευτής θα προσαρμόσει ένα πρόγραμμα θεραπείας ώστε να ταιριάζει στις εξατομικευμένες ανάγκες κάθε ασθενούς. Να αξιολογήσει την κατανόηση  του προφορικού και γραπτού λόγου του ασθενούς, την εκφορά του λόγου του (το λεξιλόγιο, το συντακτικό, τη γραμματική και την άρθρωση), την γραφή του, τη μη λεκτική επικοινωνία του με το περιβάλλον.

Ένα θεραπευτικό πρόγραμμα στοχεύει στην:

• προώθηση της αποκατάστασης των δεξιοτήτων επικοινωνίας, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει την εισαγωγή εναλλακτικών μεθόδων επικοινωνίας
• παροχή υποστήριξης και πληροφοριών για τους πελάτες και τις οικογένειές του
• επανεξέταση του ασθενούς για την παρακολούθηση της θεραπευτικής πορείας.

Πότε ένας αφασικός υποβάλλεται σε λογοθεραπεία;

Για να υποβληθεί ένας αφασικός σε λογοθεραπεία λαμβάνονται υπόψη ορισμένοι παράγοντες:

Ότι υπάρχουν έστω και ελάχιστες προοπτικές βελτίωσης της ομιλίας του ασθενούς.

Τα κίνητρα του ασθενούς, καθώς και η ικανότητα που έχει  για συγκέντρωση και προσοχή.

Η σωματική του κατάσταση.

Πριν από κάθε αγωγή λαμβάνονται σοβαρά υπόψη οι γνώμες των ιατρών και ιδιαίτερα του νευρολόγου. 

Η λογοθεραπεία είναι ατομική. Ανάλογα με την εντόπιση, την έκταση και τη βαρύτητα της υπεύθυνης εγκεφαλικής βλάβης καθορίζεται η εντατική λογοθεραπευτική παρέμβαση.

Πώς μπορούν να βοηθήσουν η οικογένεια και οι φίλοι
Τα προβλήματα επικοινωνίας μετά τον τραυματισμό του εγκεφάλου ποικίλουν σε μεγάλο βαθμό και γι’ αυτό το λόγο είναι απαραίτητη η αναζήτηση εξειδικευμένων συμβουλών από έναν λογοθεραπευτή. Στο σημείο αυτό παρέχονται μερικές γενικές συμβουλές που μπορούν να βοηθήσουν άτομα με δυσχέρεια επικοινωνίας:

• μιλήστε με σύντομες και σαφείς προτάσεις, χρησιμοποιώντας χειρονομίες, αν το άτομο έχει δυσκολία κατανόησης
• παρέχετε σε ένα άτομο περισσότερο χρόνο για να μιλήσει και αποφύγετε να το αναγκάσετε να βιαστεί ή να προσπαθήσετε να ολοκληρώσετε εσείς την πρότασή του
• προσέξτε το μήνυμα που προσπαθεί να μεταδώσει το πρόσωπό του, όχι μόνο τα λόγια του
• προσπαθήστε να διαπιστώσετε αν το άτομο σας έχει κατανοήσει
• ενθαρρύνετε το άτομο να είναι όσο το δυνατόν περισσότερο ανεξάρτητο, ωστόσο να είστε διαθέσιμοι να το βοηθήσετε, αν σας το ζητήσει ή το απαιτήσει
• ενθαρρύνετε το άτομο να επικοινωνήσει, έστω και αν αυτό απαιτεί πολύ χρόνο
• αγνοήστε τον υπερβολικό ή ακατάλληλο τρόπο ομιλίας
• να είστε ευαίσθητοι στην αίσθηση σύγχυσης και/ή απογοήτευσης ενός ατόμου