Επιλεκτική αλαλία ή μήπως...ντροπαλό παιδί;

 

Ο Δ., 5 ½ ετών σήμερα, σταμάτησε να μιλά στους ‘μεγάλους’ και στον παιδικό σταθμό από τη στιγμή που γεννήθηκε ο αδερφός του (2 ετών τώρα). Οι γονείς αναφέρουν ότι ο Δ. ήταν πάντα παιδί ντροπαλό και συνεσταλμένο, ακόμη και πριν από τον ερχομό του δεύτερου παιδιού στην οικογένεια. Επιπλέον, η μητέρα του Δ. αναφέρει ότι είχε και η ίδια εμφανίσει παρόμοιο πρόβλημα, όταν ήταν μικρή: δεν μιλούσε στο σχολείο για ένα αρκετά μεγάλο – όσο μπορεί να θυμηθεί – διάστημα, ύστερα από μετακόμιση της οικογένειας, που, μεταξύ άλλων, σήμαινε και αλλαγή σχολείου για την ίδια. Μητέρα και πατέρας σήμερα ανησυχούν για την παρατεταμένη άρνηση του παιδιού τους να μιλήσει σε ενήλικες και στο σχολείο. Επιπλέον, φοβούνται και για το μικρότερο γιό τους: πρόκειται άραγε να αντιμετωπίσουν παρόμοιο πρόβλημα και με αυτόν;

 Το φαινόμενο αυτό, παιδιά που, ενώ μιλούν εύκολα και αβίαστα σε κάποιες περιστάσεις σε κάποιες άλλες να δείχνουν ότι αρνούνται κάθε λεκτική επικοινωνία, αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά στο τέλος του 19^ου αιώνα.

Ο όρος επιλεκτική αλαλία χρησιμοποιείται για να περιγράψει αυτό ακριβώς το φαινόμενο, τη συμπεριφορά δηλαδή ενός παιδιού που, ενώ μιλά αυθόρμητα σε ορισμένες περιστάσεις (π.χ. με τα μέλη της οικογένειας) αρνείται να μιλήσει και παραμένει πεισματικά σιωπηλό, όταν καλείται να επικοινωνήσει με άλλα άτομα ή σε άλλα πλαίσια. Υπάρχουν, αναμφίβολα, διαφορές στο προφίλ της συμπτωματολογίας από παιδί σε παιδί (π.χ. ένα παιδί ενδέχεται να μιλά μόνο στη μητέρα ή τον πατέρα ή ακόμη ούτε καν σε αυτούς), αλλά γενικά, η διαταραχή αυτή της συμπεριφοράς συνεπάγεται έμμονη άρνηση για ομιλία σε συγκεκριμένες (σημαντικές για το παιδί) κοινωνικές περιστάσεις (π.χ. σχολείο) - δεδομένης βέβαια της ικανότητας λόγου στο παιδί.

 Το παιδί που μιλά ‘επιλεκτικά’ διαφέρει από το παιδί που δεν μιλά καθόλου. Στην πρώτη περίπτωση, το παιδί είναι γλωσσικά ικανό να μιλήσει, αλλά αποφεύγει την λεκτική επικοινωνία σε δεδομένες περιστάσεις - συστηματικά και σε βαθμό ανησυχητικό. Στη δεύτερη περίπτωση, το παιδί δεν μιλά γενικά, γιατί απλά … δεν μπορεί! Αναζητώντας τα αίτια στην πρώτη περίπτωση, οι ειδικοί συνήθως προσανατολίζονται σε προβλήματα κατά την κοινωνική-συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού, ενώ στη δεύτερη περίπτωση, σαφώς διαπιστώνεται μεγαλύτερο εύρος αιτιών.

Η προσχολική ηλικία, ιδιαίτερα μεταξύ 3-5 ετών, είναι συνήθως η ηλικία που ένα ενδεχόμενο πρόβλημα επιλεκτικής αλαλίας ανησυχεί τους γονείς. Είναι δηλαδή συνήθως το διάστημα εκείνο, πριν την είσοδο του παιδιού στο δημοτικό σχολείο, όπου το πρόβλημα αρχίζει να γίνεται ορατό. Όσον αφορά το φύλο του παιδιού,  και εδώ διαπιστώνεται μία ιδιαιτερότητα. Ενώ τα περισσότερα προβλήματα λόγου θίγουν τα αγόρια περισσότερο από ότι τα κορίτσια (σε ποσοστό περίπου 3/1), στην περίπτωση της επιλεκτικής αλαλίας, η συχνότητα εμφάνισης του προβλήματος μεταξύ αγοριών και κοριτσιών είναι ίση και μάλιστα, κάποιες φορές, είναι περισσότερα τα κορίτσια που εμφανίζουν το πρόβλημα παρά τα αγόρια.

Θα μπορούσε κανείς βέβαια να ισχυρισθεί, ότι αυτό συμβαίνει επειδή τα περισσότερα ντροπαλά και συνεσταλμένα παιδιά είναι μάλλον κορίτσια, παρά αγόρια και να αναρωτηθεί «μήπως τελικά η ‘επιλεκτική αλαλία’ είναι ένας ‘σύγχρονος’ διαγνωστικός όρος των ειδικών, που περιγράφει το γνωστό σε όλους μας ‘ντροπαλό’ παιδί, ένα παιδί που απλά δυσκολεύεται να προσαρμοστεί σε νέα περιβάλλοντα και εκδηλώνει τη δυσκολία του αυτή με το να αποφεύγει να μιλά»;

Μάλλον απίθανο. Το χρονικό διάστημα επιλεκτικής αλαλίας που θα προσανατολίσει σε μια τέτοια διάγνωση κυμαίνεται από 8 εβδομάδες (το λιγότερο και, ίσως, κάπως βιαστικό) έως και δύο χρόνια το περισσότερο. Κι όλο αυτό το διάστημα θα πρέπει να παρατηρείται πεισματική σιωπή σε ένα ή περισσότερα σημαντικά για το παιδί περιβάλλοντα (συμπεριλαμβανομένου και του σχολείου). Δικαιολογείται ένα τέτοιο διάστημα επιλεκτικής σιωπής από ένα απλά ‘ντροπαλό παιδί’ ή μήπως η σιωπή αυτή αποτελεί έκκληση του παιδιού για βοήθεια;

Πώς αντιμετωπίζεται: Η αντιμετώπιση που είναι περισσότερο εμπεριστατωμένη και προτείνεται για την επιλεκτική αλαλία είναι η συμπεριφορική θεραπεία. Ο θεραπευτής δουλεύει με το παιδί και τους γονείς για να προσεγγίσει σταδιακά τα σημεία που το δυσκολεύουν, ενισχύοντας έτσι κάθε φορά την αυτοπεποίθησή του. Το παιδί δεν πιέζεται ποτέ να μιλήσει, και ενθαρρύνεται πάντα θετικά. Εξειδικευμένες τεχνικές χρησιμοποιούνται για να καθοδηγήσουν την αυξημένη έκθεση του παιδιού σε δύσκολες καταστάσεις, και ο θεραπευτής θα διδάξει τους γονείς και το παιδί πώς να χρησιμοποιούν τις τεχνικές αυτές σε πραγματικές καταστάσεις.

Νεότερες προσεγγίσεις αποδεικνύουν ότι εντατική αγωγή από τη στιγμή της διάγνωσης μπορεί να αποδειχτεί πιο αποτελεσματική από ότι παραδοσιακές εβδομαδιαίες συνεδρίες. Κάποιοι ειδικοί στην επιλεκτική αλαλία παρέχουν στους ασθενείς ημερήσιες και εβδομαδιαίες εμπειρίες στο σχολείο για να μπορέσουν πιο ρεαλιστικά να προσομοιώσουν τις πραγματικές καταστάσεις της ζωής στις οποίες δυσκολεύονται τα παιδιά.

 

ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΠΡΟΣΟΧΗΣ

 

Τα παιδιά με διάσπαση προσοχής συνήθως δυσκολεύονται με την καθημερινή μελέτη στο σπίτι. Ξεκινούν το διάβασμα, αλλά σύντομα αρχίζουν να χαζεύουν, να σκέφτονται άλλα πράγματα και τελικά να μην ολοκληρώνουν τις ασκήσεις τους, ενώ κάθονται στο γραφείο τους. Παραπονιούνται ότι διαβάζουν για ώρες, χωρίς μάλιστα το επιθυμητό αποτέλεσμα! 

 Στην πραγματικότητα δεν χρειάζονται ώρες διαβάσματος, ούτε φωνές, ούτε κυνηγητό μέσα στο σπίτι, ούτε απειλές, αλλά οργάνωση:

1. Ώρα και μέρος: Να έχετε συγκεκριμένη ώρα έναρξης του διαβάσματος. π.χ. μετά το μεσημεριανό φαγητό, καθώς επίσης και συγκεκριμένο χώρο π.χ. στο δωμάτιο του και όχι όπου τύχει!

 2. Λίστα καθηκόντων: Βοηθήστε το παιδί να οργανώσει το διάβασμα του. Δείτε μαζί το πρόγραμμα της επόμενης μέρας και σημειώστε σε ένα χαρτί τι έχει να κάνει. Φτιάξτε δηλαδή μια λίστα - αρχικά μαζί, σύντομα το παιδί θα την φτιάχνει μόνο του - με τις ασκήσεις. π.χ.

Μαθηματικά σελ 23 άσκηση 1 και 2

Γλώσσα σελ 11 άσκηση 4

Ιστορία κεφ. 5

Ορθογραφία σελ 20

Έτσι το παιδί θα ξέρει τι έχει να κάνει και θα  μπορεί να σβήνει κάθε άσκηση που ολοκληρώνει. Δοκιμάστε το, είναι πολύ αποτελεσματικό, και για παιδιά χωρίς μαθησιακές δυσκολίες! 

 3. Ησυχία: Και δεν εννοούμε ότι όταν διαβάζει το παιδί δεν θα κουνιούνται οι υπόλοιποι στο σπίτι, αλλά να περιορίσετε τους θορύβους όπως οι ομιλίες στο σπίτι ή στο τηλέφωνο και η τηλεόραση να είναι κλειστή. Μην μαθαίνετε το παιδί να διαβάζει στην απόλυτη ησυχία απλά μειώστε τους θορύβους που μπορεί να του αποσπάσουν την προσοχή.

 4. Αφήστε το παιδί μόνο του: Αφού βεβαιωθείτε ότι το παιδί ξέρει ποιες ασκήσεις έχει και τι πρέπει να κάνει σε αυτές, απομακρυνθείτε από το δωμάτιο και μην κάθεστε μαζί του. Αλλιώς θα μάθει να διαβάζει μόνο μαζί με κάποιον κάτι που θα είναι κουραστικό τελικά!

 5. Έλεγχος προόδου: Ανά τακτά χρονικά διαστήματα π.χ. κάθε 10-15 λεπτά περάστε από το δωμάτιο, ρωτήστε το παιδί αν προχωράει, αν θέλει βοήθεια και σε ποιο σημείο βρίσκεται, ενθαρρύνοντας και επιβραβεύοντας. Έτσι θα ξέρει το παιδί ότι πρέπει να προχωρήσει μέχρι να ξαναπάτε και θα βεβαιωθείτε ότι δεν κάθετε απλά στο γραφείο του αλλά διαβάζει. Αν τυχόν έχει αφαιρεθεί η προσοχή του, με αυτόν τον τρόπο θα επανέλθει!

 6. Υπομονή: Μπορεί να σας φαίνεται παράξενο που το παιδί σας αφαιρείται τόσο εύκολα και να εκνευρίζεστε, όμως δεν πρέπει! Μην αρχίζετε χαρακτηρισμούς τύπου "είσαι τεμπέλης, αφηρημένος, χαζός, γιατί δεν είσαι σαν τον αδερφό ή την αδερφή σου " και άλλα τέτοια που μόνο κακό κάνουν! Μείνετε ήρεμοι, χρησιμοποιείστε την επιβράβευση και τη θετική ενίσχυση και αποφύγετε τις τιμωρίες! 

 7. Ενημερώστε τον εκπαιδευτικό της τάξης: Μιλήστε με το δάσκαλο/ δασκάλα του παιδιού σας και πείτε του ότι το παιδί σας προσπαθεί πολύ με το διάβασμα και ζητήστε να επαινεί την προσπάθεια και όχι μόνο το αποτέλεσμα. 

 8. Τα τετράδια στην τσάντα: Πολλές φορές το παιδί κάνει ασκήσεις αλλά τελικά ξεχνά τα τετράδια στο σπίτι και ενώ οι συμμαθητές παρουσιάζουν τη δουλειά τους στην τάξη, το παιδί σας κάθεται αμέτοχο! Σιγουρευτείτε ότι έχει βάλει τα απαραίτητα στην τσάντα του, ώστε να επιβραβευθεί ο κόπος του. 

 9. Μην διορθώνετε τα λάθη του: Αν το παιδί σας π.χ. κάνει ορθογραφικά λάθη, δείτε τα μαζί, συζητήστε τα, βοηθήστε το να εντοπίζει τα λάθη του και να τα διορθώνει. Δεν έχει σημασία να παρουσιάζει τα τέλεια γραπτά στο σχολείο, αλλά να μαθαίνει!

 10. Βοήθεια ειδικού: Αν παρά τις προσπάθειες σας το παιδί δυσκολεύεται στα μαθήματα, στο σχολείο ή στο διάβασμα στο σπίτι, αναζητήστε εξειδικευμένη βοήθεια. Η παρέμβαση ειδικής αγωγής από λογοθεραπευτή με εξατομικευμένο πρόγραμμα, βασισμένο στις δυσκολίες του παιδιού σας, είναι απαραίτητη και μάλιστα από τις μικρές τάξεις του δημοτικού.

 

ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΝΑ ΛΕΕΙ ΚΑΘΑΡΑ ΤΟ "Ρ"

Η παραγωγή του φωνήματος "ρ" φαίνεται να δυσκολεύει αρκετά παιδάκια και να αγχώνει τους γονείς.

Ενώ το παιδί λέει όλα τα γράμματα καθαρά έχει δυσκολία στο "ρ" είτε μόνο του είτε μαζί με άλλο σύμφωνο.
Η παραγωγή του κάθε φωνήματος γίνεται σε συγκεκριμένα ηλικιακά στάδια και όταν ξεπεραστούν και το παιδί δεν έχει αρθρώσει τα φωνήματα τότε το πιθανότερο είναι ότι θα χρειαστεί βοήθεια από λογοθεραπευτή.
Το πότε πρέπει να λέει ένα παιδί καθαρά το φώνημα "ρ" είναι μέχρι να πάει στην Α' Δημοτικού, δηλαδή το αργότερο στην αρχή της πρώτης τάξης. 

Μέχρι να γίνει η ολοκλήρωση της εξέλιξης της ομιλίας, το παιδί ίσως αντικαθιστά το  "ρ" με "λ" ή γ" ή δεν το λέει καθόλου.
π.χ. λέει λόδα αντί ρόδα, νεγιό αντί νερό, λέει τώα αντί τώρα.

Τα παιδιά λοιπόν όταν ξεκινούν την πρώτη δημοτικού πρέπει να μιλούν καθαρά, χωρίς λάθη ή αντικαταστάσεις γραμμάτων στην άρθρωσή τους. 
Αν το παιδί κάνει λάθη άρθρωσης όταν μπαίνει στον κόσμο της γραφής, πολύ πιθανό τα λάθη να περάσουν και στο γραπτό λόγο. Δηλαδή ίσως αντικαθιστά το "ρ" με άλλα γράμματα γράφοντας συλλαβές και λέξεις. 

Τότε πλέον είναι απαραίτητη η παρέμβαση λογοθεραπείας. Ο λογοθεραπευτής είναι ο μόνος ειδικός να αντιμετωπίσει τέτοια ζητήματα.
Αρχικά ο λογοθεραπευτής θα κάνει εκτίμηση του προβλήματος και θα οργανώσει το πρόγραμμα παρέμβασης. Η αμεσότητα της αντιμετώπισης είναι ουσιαστική γιατί το παιδί θα ξεπεράσει γρηγορότερα το πρόβλημα άρθρωσης αλλά και δεν θα δημιουργηθούν προβλήματα με την αυτοπεποίθηση του.
Τα παιδιά που δυσκολεύονται στην άρθρωση συνηθίζουν να μιλούν πολύ σιγά, να ντρέπονται και να αποφεύγουν λέξεις με τα συγκεκριμένα σύμφωνα.Αν λοιπόν το παιδί σας ξεκινά το δημοτικό και δυσκολεύεται ακόμα στην άρθρωση κάποιων γραμμάτων πρέπει να ζητήσετε βοήθεια από ειδικό.  

Καλό είναι επίσης οι νηπιαγωγοί και οι δάσκαλοι να γνωρίζουν πότε ολοκληρώνεται η εξέλιξη της ομιλίας ώστε να μπορούν να συμβουλεύουν σωστά τους γονείς ή ακόμα και να τους παρακινούν να κάνουν λογοθεραπεία.  

 

ΑΡΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΔΥΜΑ ΝΑ ΜΙΛΗΣΟΥΝ;

Τα δίδυμα στην βρεφική και προσχολική ηλικία ζουν σ’ έναν δικό τους ξεχωριστό κόσμο. Έχουν τον δικό τους μοναδικό τρόπο να επικοινωνούν, καθώς περνούν πολλές ώρες μαζί και βγάζοντας, απλά, κάποιους ήχους ομιλίας καλύπτονται αυτομάτως οι ανάγκες τους. Αυτό, όμως, κάνει τους περισσότερους γονείς διδύμων να αναρωτιούνται αν και πότε, τελικά αυτοί οι ήχοι της ομιλίας θα γίνουν λέξεις, έτσι ώστε να μπορούν τα δίδυμα να αρχίσουν να επικοινωνούν με τον έξω κόσμο.

Μέχρι την ηλικία των δύο χρόνων, ένα παιδί είναι πιθανό να καταλαβαίνει μέχρι και διακόσιες λέξεις και να χρησιμοποιεί τις περισσότερες από αυτές.

Τα δίδυμα μπορούν να παρουσιάσουν δυσκολίες στην εξέλιξη του λόγου τους. Επειδή είναι στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους, κατανοεί το ένα το άλλο, αναπτύσσουν τον δικό τους κώδικα επικοινωνίας και έτσι νιώθουν ασφάλεια πως υπάρχουν δύο ίδιοι άνθρωποι με τις ίδιες ανάγκες μέσα στην οικογένεια. Σε  αυτό το σημείο είναι σημαντικό να υπογραμμίσουμε πως η όποια καθυστέρηση ομιλίας στα δίδυμα δε σημαίνει πως μεγαλώνοντας θα παρουσιάσουν διαταραχές του λόγου και θα χρειαστεί οι γονείς να τρέχουν πανικόβλητοι σε ειδικούς. Αυτό, όμως, που μπορούν να κάνουν οι γονείς είναι μέσα από κάποια παιχνίδια να προσπαθήσουν να ενισχύσουν την ομιλία των διδύμων και οι  παρακάτω προτάσεις επιδιώκουν να δώσουν ορισμένες χρήσιμες ιδέες για αυτήν τη δουλειά.

Προτάσεις για την ενίσχυση της ομιλίας των διδύμων

Οι παρακάτω προτάσεις ενίσχυσης ομιλίας των διδύμων αφορούν κυρίως την ηλικία των δύο χρονών και άνω. Σε αυτό το στάδιο τα παιδιά είναι ικανά να κατανοούν προτάσεις, να αναπτύσσουν αποτελεσματικότερα την αντίληψή τους και να εμπλουτίζουν ταχύτερα το λεξιλόγιό τους.

1.    Οι γονείς βρίσκουν μια συγκεκριμένη ώρα της ημέρας, που τα δίδυμα είναι ξεκούραστα, βρίσκουν μια ήσυχη γωνιά και ξεκινούν τη δραστηριότητα που έχουν επιλέξει. Επειδή στα παιδιά αυτής της ηλικίας τους αρέσει η επανάληψη, οι γονείς μπορούν να επιλέξουν μια δραστηριότητα η οποία να επαναλαμβάνεται σε καθημερινή βάση και να εμπλουτίζεται.

2.    Σ’ αυτή την ηλικία των δύο χρόνων, στα παιδιά αρέσει πάρα πολύ  ο μαγικός κόσμος του βιβλίου. Ο γονιός επιλέγει βιβλία με πλούσια και λεπτομερή εικονογράφηση, μεγάλα γράμματα και ιστορίες που αφορούν γεγονότα της καθημερινότητάς τους για να τους είναι πιο οικεία, περιγράφοντας διάφορα επαγγέλματα μέσα από ιστορίες και ενισχύοντας την ομοιοκαταληξία. Ο γονιός κάθεται ανάμεσα στα δίδυμα και με ζωηρή φωνή ξεκινάει το διάβασμα. Το σημαντικό είναι τα δίδυμα να μπορούν να παρακολουθούν την εξέλιξη της ιστορίας, όταν ο γονιός τους ζητήσει να βρουν κάποιες από τις λέξεις του κειμένου στην εικόνα (π.χ. – Παιδιά, πού είναι η μπάλα, πού είναι το κοριτσάκι, πού είναι η γιαγιά;) να μπορούν να τις δείξουν (να καταλάβουν, δηλαδή, πως οι λέξεις αντιστοιχούν σε εικόνες).

3.    Ο γονιός μπορεί να επιλέξει βιβλία με παιδικά τραγουδάκια. Κάθεται μαζί με τα δίδυμα σε κύκλο και ο γονιός αρχίζει να λέει τα τραγουδάκια, με ζωηρή φωνή και τονίζοντας περισσότερο τις λέξεις που ομοιοκαταληκτούν (π.χ. –Τα παπάκια στη σειρά, πώς χορεύουνε τρελά, μες στης λίμνης τα νερά). Τα δίδυμα ακολουθούν τον ήχο της μουσικής χτυπώντας παλαμάκια ή κουνώντας το κεφαλάκι τους. Τα παιδικά τραγούδια και η μουσική γοητεύουν όλα τα παιδιά και αποτελούν έναν ευχάριστο τρόπο να αποκτήσουν γλωσσικά ερεθίσματα ώστε να κατανοήσουν καλύτερα το λόγο, μελλοντικά.

4.    Ο γονιός μπορεί να επιλέξει δύο παραμύθια, όπου μπορούν να γίνουν και η αγαπημένη παρέα των διδύμων. Διαβάζει τα παραμύθια, περιγράφει τις εικόνες και τέλος στήνει ένα κουκλοθέατρο με τους ήρωες των παραμυθιών. Τα περισσότερα παιδιά, ακόμα και σε τόσο μικρή ηλικία, ταυτίζονται με τους ήρωες των παραμυθιών και πολλές φορές τους μιμούνται (π.χ. στο παραμύθι «Το ασχημόπαπο», τα παιδιά μπορούν να κάνουν τον ήχο της πάπιας ή πως γίνεται το πρόσωπό μας όταν η πάπια είναι λυπημένη).

5.    Ο γονιός παίρνει ένα μεγάλο χαρτόνι και ζωγραφίζει το ανθρώπινο σώμα. Δείχνει στα δίδυμα τη μύτη, τα χέρια, τα πόδια και εξηγεί τι μπορούμε να κάνουμε με το κάθε μέλος του σώματός μας (π.χ. με τα πόδια μπορούμε να κλωτσήσουμε τη μπάλα, να περπατήσουμε). Έπειτα, ζητάει από τα παιδιά να δείξουν π.χ. πού είναι τα πόδια τους και να κλωτσήσουν την μπάλα ή πού είναι τα χέρια τους και να πιάσουν ένα βιβλίο. Έτσι, αρχίζουν και μαθαίνουν το σώμα τους, αποκτούν μεγαλύτερη επιδεξιότητα και αρχίζουν να απαντάνε σε ερωτήσεις, όπως π.χ. – Πού είναι η μύτη μας; Τι μπορούμε να κάνουμε με τη μύτη;

6.    Τέλος, ο γονιός μαζί με τα παιδιά φτιάχνουν με τα Lego (ανάλογα με την ηλικία που βρίσκονται τα δίδυμα) διάφορες κατασκευές, βάζοντας απλώς τη φαντασία τους. Υπάρχουν π.χ. Lego με ζωολογικούς κήπους. Εκεί τα παιδιά μπορούν να μάθουν τις ονομασίες των ζώων και τους ήχους που κάνουν.

Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων δε φαίνεται μόνο στην ανάπτυξή τους, αλλά και στην επικοινωνία τους. Ως γονείς να σεβαστούμε το ρυθμό του κάθε παιδιού και να μην αφήνουμε το ένα να επισκιάζει το άλλο.

Τα παραπάνω παιχνίδια ενίσχυσης της ομιλίας των διδύμων, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε αδέρφια που δεν είναι δίδυμα. 

 

ΠΗΓΗ:MY TWINS

 

ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΙ ΣΧΟΛΕΙΟ

Τα μαθησιακά προβλήματα δεν μπορούν να προληφθούν. Εμφανίζονται μόλις αρχίσει το σχολείο και δεν εξαφανίζονται, αλλά περιορίζονται σε πολύ μεγάλο βαθμό.

Δυσλεξία

• Το παιδί αντιμετωπίζει πρόβλημα τόσο με τη γραφή όσο και με την ανάγνωση. Ενώ μπορεί να εκφραστεί προφορικά, δυσκολεύεται να γράψει τα ίδια πράγματα στο χαρτί, επειδή δεν μπορεί π.χ. να συντονίσει τη σκέψη του ή χρειάζεται πολύ χρόνο.
• Δυσκολεύεται επίσης να διαβάσει, να καταλάβει και να θυμηθεί.
• Αντίθετα, αν κάποιος του διαβάσει κάτι δυνατά ή το ακούσει μαγνητοφωνημένο, είναι σε θέση να το κατανοήσει.
•  Ένα δυσλεξικό παιδί κάνει συνήθως άσχημα γράμματα ή αναγραμματισμούς (π.χ. μπερδεύει το «3» με το «ε»), παραλείπει ακόμα και ολόκληρες συλλαβές από λέξεις, ενώ είναι πιθανό (αλλά όχι αναγκαστικό) να αντιμετωπίζει και προβλήματα μνήμης ή προβλήματα με αριθμούς.
• Αν οι γονείς παρατηρήσουν δυσκολίες από τις πρώτες μέρες στο σχολείο, καλό είναι να αφήσουν χρόνο στο παιδί, αφού μπορεί να οφείλονται σε δυσκολία προσαρμογής στο σχολικό περιβάλλον και όχι σε μαθησιακό πρόβλημα.
• Στην Α΄ Δημοτικού, γύρω στα Χριστούγεννα, μπορούν να ελέγξουν την εικόνα του παιδιού στο σχολείο σε συνεργασία με το δάσκαλο (Πώς αντιδρά το παιδί στην ομαδική διαδικασία; Συμμετέχει; Είναι κλεισμένο στον εαυτό του; Σηκώνει το χέρι; κλπ.), αφού η εικόνα του μέσα στην τάξη ενδέχεται να είναι διαφορετική από αυτήν που δείχνει στο σπίτι. Μετά και το τέλος της Α΄ Δημοτικού μπορεί να διαγνωστεί δυσλεξία και το παιδί να παρακολουθείται από λογοθεραπευτή.

 
Άλλα μαθησιακά προβλήματα

• Υπάρχουν πολλά μαθησιακά προβλήματα τα οποία μπορεί να σχετίζονται μόνο με την ανάγνωση (π.χ. το παιδί παραλείπει να διαβάσει λέξεις ή «πηδάει» σειρές),
• μόνο με τη γραφή (π.χ. κάνει υπερβολικά πολλά ορθογραφικά λάθη ή πολύ άσχημα γράμματα),
• τη μνήμη (π.χ. δυσκολεύεται να θυμηθεί ονόματα ή δεν μπορεί να απομνημονεύσει το μάθημά του),
• με τα μαθηματικά (π.χ. δεν καταλαβαίνει την έννοια των πράξεων ή μπερδεύει τα σύμβολα και τους αριθμούς).

Τι γίνεται σε μια συνεδρία
Συνήθως στη συνεδρία παρευρίσκονται μόνο το παιδί και ο λογοθεραπευτής. Η παρουσία του γονέα μπορεί να ωφελήσει μόνο στην προσχολική ηλικία και κυρίως όταν υπάρχουν προβλήματα άρθρωσης (αφού μπορεί να βοηθήσει στην εξάσκηση του παιδιού στο σπίτι). Στις μικρές ηλικίες χρησιμοποιείται το παιχνίδι ως μέσο θεραπείας, ενώ τα παιδιά του δημοτικού έχουν με το λογοθεραπευτή τη σχέση μαθητή-δασκάλου, καθώς ο λογοθεραπευτής του δίνει π.χ. γλωσσικές ασκήσεις για το σπίτι.

O ρόλος των γονιών
O γονιός πρέπει να δίνει στο παιδί ποικίλα ερεθίσματα και να το ενισχύει γλωσσικά. Πρέπει να αποφεύγει τα χαϊδευτικά και τη μωρουδίστικη διάλεκτο και να του μιλάει όπως σε ένα παιδί σχολικής ηλικίας, ακόμα και αν είναι μόνο τεσσάρων χρονών. Δεν χρειάζεται να το διορθώνει συνέχεια, ούτε να το φέρνει σε δύσκολη θέση. Όταν το παιδί κάνει λάθος, ο γονιός πρέπει να απαντάει με το σωστό τρόπο. Oυσιαστικό ρόλο έχουν και τα παιχνίδια που ενισχύουν τις γνωστικές ικανότητες του παιδιού (σχετίζονται με χρώματα, έννοιες και σκέψεις).

Στις σχολικές δυσκολίες οι γονείς δεν πρέπει να απογοητεύουν τα παιδιά, ούτε να τα μιλάνε με άσχημα λόγια, αλλά ούτε και να τα συγκρίνουν με τους συμμαθητές τους αλλά και τα αδέρφια τους.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι γονείς καλό είναι να ασχολούνται περισσότερες ώρες με τα παιδιά αντί να τα παραφορτώνουν με εξωσχολικές δραστηριότητες.