Ωτίτιδα, ακοή και ανάπτυξη του λόγου

 

Τι είναι η μέση ωτίτιδα;

Η μέση ωτίτιδα είναι μια φλεγμονή του μέσου ωτός (της περιοχής πίσω από το τύμπανο), η οποία συχνά συνδέεται με συσσώρευση υγρού πίσω από το τύμπανο. Το υγρό μπορεί να έχει ή να μην έχει μολυνθεί.

Τα συμπτώματα, η σοβαρότητα, η συχνότητα και η διάρκεια της φλεγμονής ποικίλλουν. Από τη μια μεριά εκδηλώνεται ως ένα λεπτό, ρευστό, μη μολυσμένο υγρό, το οποίο δεν προκαλεί πόνο ή πυρετό, παρά μόνο μια ελαφρά μείωση της ακουστικής ικανότητας. Από την άλλη, όταν συμβαίνουν συνεχή επεισόδια εκκριτικής ωτίτιδας, το υγρό γίνεται παχύρρευστο, ‘σαν κόλλα’ και προδιαθέτει σε σοβαρότερες επιπλοκές με αποτέλεσμα διαρκή απώλεια της ακοής.

Ευτυχώς οι σοβαρές κλινικές επιπλοκές μπορούν να αντιμετωπιστούν με κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή ή χειρουργική επέμβαση, όταν φυσικά υπάρξει έγκαιρη διάγνωση. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει ένα πρόβλημα το οποίο σχεδόν πάντοτε παρουσιάζεται σε όλες τις μορφές μέσης ωτίτιδας-διακυμάνσεις ακουστικής απώλειας.

Πόσο συχνή είναι η ωτίτιδα;

Η ωτίτιδα εκδηλώνεται πιο συχνά στα παιδιά. Πράγματι, έρχεται δεύτερη μετά το συνηθισμένο κρυολόγημα σαν το πιο συχνό πρόβλημα υγείας στην προσχολική ηλικία. Το 50% των παιδιών έχει παρουσιάσει τουλάχιστον ένα επεισόδιο ωτίτιδας ως τον πρώτο χρόνο της ηλικίας τους. Μεταξύ του πρώτου και του τρίτου έτους ηλικίας, το 35% των παιδιών θα έχει επαναληπτικά επεισόδια.

Γιατί η ωτίτιδα είναι τόσο συχνή;

Η ευσταχιανή σάλπιγγα, μικρής διαμέτρου και μήκους σωληνίσκος ανάμεσα στο μέσο αυτί και στον ρινοφάρυγγα, είναι μικρότερη και πιο οριζόντια στα παιδιά απ’ ότι στους ενήλικες. Για το λόγο αυτό μπορεί ευκολότερα να αποφράσσεται από αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια) και είναι πιο επιρρεπής στα συχνά κρυολογήματα των παιδιών. Έως ότου η ευσταχιανή σάλπιγγα αλλάξει ως προς το μέγεθος και την γωνία, τα παιδιά είναι πιο επιρρεπή στην ωτίτιδα.

Πώς είναι δυνατόν η ωτίτιδα να προκαλέσει ακουστική απώλεια;

Τρία πολύ μικρά οστάρια στο μέσο αυτί μεταφέρουν τις ηχητικές δονήσεις (ηχητικά κύματα) από το τύμπανο στο εσωτερικό του αυτιού. Όταν υπάρχει υγρό, οι δονήσεις αυτές δεν μεταφέρονται κανονικά και χάνεται μέρος της ακουστικής ενέργειας.

Αποτέλεσμα αυτού είναι μια μικρή ή μεγάλη ακουστική απώλεια. Έτσι λοιπόν, μερικοί ήχοι της ομιλίας μπορεί να μην ακούγονται καθαρά. Γενικά αυτή η μορφή ακουστικής απώλειας είναι προσωρινή.

 

Μπορεί η ακουστική απώλεια εξαιτίας της ωτίτιδας να προκαλέσει προβλήματα λόγου και ομιλίας;

Τα παιδιά μαθαίνουν τη γλώσσα και την ομιλία με το να ακούνε άλλους ανθρώπους να μιλούν. Τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την ανάπτυξη της ομιλίας.

Εάν υπάρξει μια ακουστική απώλεια, το παιδί δεν επωφελείται επαρκώς από τις γλωσσικές εμπειρίες μάθησης με αποτέλεσμα να παρουσιαστούν σημαντικές καθυστερήσεις στην ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας.
Η εκκριτική ωτίτιδα χωρίς μόλυνση είναι ένα ειδικό πρόβλημα, διότι τα συμπτώματα του πόνου και του πυρετού συνήθως λείπουν. Γι’ αυτό μπορεί να περάσουν εβδομάδες ή ακόμα και μήνες χωρίς οι γονείς ν’ αντιληφθούν το πρόβλημα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το παιδί μπορεί να χάνει ακουστικά μέρη του λόγου και της ομιλίας, τα οποία είναι απαραίτητα για την φυσιολογική του ανάπτυξη.

 

Πώς μπορώ να ξέρω ότι το παιδί μου μπορεί να έχει ωτίτιδα;

Ακόμα κι αν δεν υπάρχουν συμπτώματα πόνου ή πυρετού, θα υπάρχουν άλλα σημάδια που θα μπορείτε να ελέγξετε, τα οποία μπορεί να βεβαιώνουν την ύπαρξη χρόνιου ή προσωρινού υγρού στο αυτί: διάσπαση προσοχής, το να θέλει την τηλεόραση ή το ραδιόφωνό πιο δυνατά από το κανονικό, το να μην κατανοεί οδηγίες, το να είναι ανεξήγητα ζωηρό ή απαθές, το να τραβά ή να πιάνει τ’ αυτιά του.

 

Τι θα πρέπει να κάνω εάν αντιληφθώ ότι η ωτίτιδα προκαλεί ένα ακουστικό πρόβλημα ή ένα πρόβλημα λόγου ή ομιλίας;

Ο γιατρός θα πρέπει να χειριστεί την ιατρική θεραπεία. Οι μολύνσεις του αυτιού χρειάζονται την άμεση προσοχή μας. Εάν το παιδί σας έχει μολύνσεις και/ή χρόνιο υγρό στο μέσο αυτί, θα πρέπει να συμβουλευτείτε τρεις ειδικούς: τον Παιδίατρο, τον Ωτορινολαρυγγολόγο και τον Λογοθεραπευτή.
Η εκτίμηση από τον Ωτορινολαρυγγολόγο θα δείξει την βαρύτητα της όποιας ακουστικής βλάβης, ακόμα και σε ένα πολύ μικρό ή μη συνεργάσιμο παιδί και θα επισημάνει επίσης εάν υπάρχει μια βλάβη στο αυτί.
Ο Λογοθεραπευτής θα εκτιμήσει με ακρίβεια τις ικανότητες λόγου και ομιλίας του παιδιού σας και θα σας συστήσει θεραπεία αποκατάστασης, εάν είναι απαραίτητη.                      

Σαν γονιός, είστε το καταλληλότερο πρόσωπο στο να αναζητήσετε σημάδια τα οποία δηλώνουν φτωχή ακουστική ικανότητα. Η Αμερικάνικη Ακαδημία Παιδιατρικής το αναγνωρίζει αυτό όταν επισημαίνει ότι “Κάθε παιδί, του οποίου ο γονιός ανησυχεί για το αν το παιδί του ακούει, θα πρέπει να παραπέμπεται για ακοομετρική εξέταση χωρίς καθυστέρηση”.

Οι γονείς δεν θα πρέπει να φοβούνται να οδηγηθούν από τα ένστικτά τους στο να αναζητήσουν μια περαιτέρω εκτίμηση όταν ανησυχούν για την υγεία ή την ανάπτυξη του παιδιού τους.

ΠΗΓΗ:iatronet

 

Διαταραχές άρθρωσης ενηλίκων

Τι είναι οι διαταραχές άρθρωσης;
Στην λογοθεραπεία όταν μιλούμε για προβλήματα άρθρωσης εννοούμε την δυσκολία παραγωγής των ήχων της ομιλίας. Πρόκειται για αδυναμία παραγωγής ήχων της ομιλίας v,z,ts,s,dz,d,f,δ,k,p,r,t,m,n,θ,c κτλ και των συμπλεγμάτων αυτών  kr, vr, δr, st, sp, str, rt, rf,rθ fl, θl κτλ μέσα σε λέξεις και στον ελεύθερο λόγο.
Είναι πολύ συχνό εύρημα στα παιδιά προσχολικής ηλικίας και συνήθως συνιστάται άμεση αντιμετώπιση για πιο ομαλή πορεία στη σχολική ζωή.


Πού οφείλονται;
Συνήθως οφείλονται σε  δυσκολία συντονισμού κινήσεων των αρθρωτών γλώσσα, χείλη σε ορθοδοντικά προβλήματα ή αποτελούν άμεση συνέπεια καταστάσεων όπως βαρηκοϊα/ κώφωση, αναπτυξιακές διαταραχές, επίκτητες νευρολογικές ασθένειες ή κακώσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος (δυσαρθρία, αφασία)

Οι ενήλικες αντιμετωπίζουν προβλήματα άρθρωσης;
Στους ενήλικες τα προβλήματα άρθρωσης οφείλονται είτε σε αυτές τις αναπτυξιακές δυσκολίες που δεν αντιμετωπίστηκαν εγκαίρως στην παιδική ηλικία και ακολουθούν το άτομο στην ενήλικη ζωή είτε αποτελούν συνοδό σύμπτωμα ή συνέπεια των καταστάσεων που προαναφέρθηκαν.


Πώς γίνεται η διάγνωση στους ενήλικες;
Όταν μιλούμε για μη αντιμετωπισμένα προβλήματα άρθρωσης από την παιδική ηλικία ο ενήλικας αναγνωρίζει και αναφέρει ο ίδιος ότι -για παράδειγμα- "Δεν λέει σωστά το ρο".

Σε αυτή την περίπτωση η αξιολόγηση της ομιλίας των ενηλίκων δεν διαφέρει ουσιαστικά από εκείνη των παιδιών: Τυπικά εφαρμόζεται ένα τεστ άρθρωσης ώστε να καταγραφούν οι δυσκολίες.

Παρουσιάζονται δηλαδή εικόνες τις οποίες το άτομο καλείται να ονομάσει και ο λογοθεραπευτής καταγράφει λεπτομερώς τους ήχους. Κάποιες φορές η διαγνωστική συνεδρία ηχογραφείται ώστε να γίνει λεπτομερέστερη και πλήρης ανάλυση της ομιλίας. Συνοδευτικά, γίνεται εξέταση των αρθρωτών (γλώσσα, χείλη, γνάθος, δόντια, υπερώα, μάγουλα) ως προς την κινητικότητα, την δύναμη, την θέση, την κατάσταση, τον μυϊκό τόνο. Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει σαφές νευρολογικό ή οργανικό αίτιο η αξιολόγηση συμπεριλαμβάνει περισσότερες και πιο αναλυτικές διαδικασίες για να εντοπιστούν πιθανά γλωσσικά ευρήματα.

Οι διαταραχές άρθρωσης στους ενήλικες θεραπεύονται;
Η θεραπεία μίας απλής δυσκολίας άρθρωσης περιλαμβάνει

• εξατομικευμένες ασκήσεις αρθρωτών
•  εκμάθηση του σωστού τόπου και τρόπου άρθρωσης του ζητούμενου ήχου
•  εξάσκηση της εκφοράς του ήχου μεμονωμένα, σε επίπεδο λέξης, φράσης και γενίκευση στον ελεύθερο λόγο.
•  Ο χρόνος και η επιτυχία της θεραπείας σαφώς εξαρτάται και από την συμμετοχή του ίδιου του ατόμου που καλείται να εφαρμόζει τις οδηγίες και να ακολουθεί το πρόγραμμα που δίνεται από τον λογοθεραπευτή του.
• Σημειώνεται ότι μπορεί να χρειαστεί και ορθοδοντική θεραπεία πριν ή παράλληλα με την λογοθεραπευτική αντιμετώπιση όπου κριθεί απαραίτητο
   

Το κίνητρο του ενήλικα για να αλλάξει την άρθρωσή του συνήθως είναι κάτι καινούριο στην ζωή του: μία νέα δουλειά, σπουδές, μετακόμιση σε νέο τόπο.

Η διαδικασία δεν είναι χρονοβόρα, ούτε επίπονη. Μαζί με την διόρθωση του ήχου, τις περισσότερες φορές επιτυγχάνεται συνειδητοποίηση της διαδικασίας της ομιλίας, ορθότερη αναπνοή, αλλαγή στην όψη του προσώπου και του στόματος (τα χείλη παραμένουν κλειστά σε θέση ανάπαυσης, δεν εξέρχεται σάλιο κατά την ομιλία, δεν μαζεύεται σάλιο στις γωνίες του στόματος, η γνάθος κλείνει σωστά κεντρικά και φυσικά αυξάνεται η  αυτοπεποίθηση!

 

Ποτέ δεν είναι αργά για τη διόρθωση εσφαλμένης εκφοράς φωνημάτων!

Γιατί όχι, λοιπόν;

 

ΜΥΟΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

 

Μυολειτουργική διαταραχή κατά την παιδική ηλικία ονομάζουμε την υπολειτουργία των κινητικών και αισθητηρίων οργάνων των μυών του προσώπου και της στοματικής κοιλότητας.
Αυτή εκδηλώνεται σαν μια διαταραχή της ισορροπίας των μυών του λαιμού, προσώπου, στοματικής κοιλότητας και αυχένα.

Ποια είναι τα συμπτώματα μιας μυολειτουργικής διαταραχής

 

·Συχνά παρατηρούμε παιδιά με ανοιχτά χείλη όπου το άνω χείλος είναι πιο κοντό και ανασηκωμένο και το κάτω χείλος διογκωμένο, ερεθισμένο και γυρισμένο προς τα έξω.

·Συνήθως χρησιμοποιείται η στοματική αναπνοή.

·Η γλώσσα βρίσκεται αδρανής ανάμεσα στα δόντια και όχι στη σωστή θέση ανάπαυσης.

·Ο μυϊκός τόνος της γλώσσας δεν είναι ισορροπημένος και η λειτουργία της γλώσσας είναι μειωμένη.

·Παρατηρείται γενικά ένας χαλαρός τόνος του στοματοπροσωπικού συστήματος αλλά και του σώματος ολοκλήρου.

·Κατά την διάρκεια της κατάποσης, η γλώσσα δεν πιέζει την υπερώα, αλλά τα μπροστινά ή τα πλαϊνά δόντια, γεγονός που μπορεί να έχει σαν επακόλουθο ανωμαλίες στις θέσεις των δοντιών και την μη ομαλή λειτουργία του γενειακού μυ.

·Ο γενειακός μυς είναι συχνά υπερκινητικός και οι μύες της έκφρασης παρουσιάζουν ατονία.

 

 

Συνέπειες των μυολειτουργικών διαταραχών

 

Όταν οι μυϊκές λειτουργίες του προσώπου και της γλώσσας δεν λαμβάνουν τα κατάλληλα ερεθίσματα, σε πολλά παιδιά παρατηρείται μια συγκεχυμένη προφορά στην ομιλία και προβλήματα στην άρθρωση.

• Παρουσιάζονται διαταραχές άρθρωσης
• Συνήθως επηρεάζεται η προφορά των οδοντικών, ουρανικών, υγρών και χειλικών φθόγγων όπως π.χ. σ,ζ,ξ,ψ,λ,ρ.
•  Η λανθασμένη θέση της γλώσσας κατά την κατάποση και η συνεχώς επαναλαμβανόμενη πίεση της γλώσσας επί των δοντιών (περίπου 2.000 φορές καταπίνει ένα παιδί ημερησίως), δημιουργεί προβλήματα στην οδοντοφυΐα και στην οδοντοστοιχία όπως π.χ. δόντια προς τα έξω,σταυρωμένο ή ανοιχτό τρόπο μάσησης, προγναθισμό.
• Παρατηρείται επίσης ατελές κλείσιμο των χειλέων και αυξημένη ροή σάλιου.

Tο πιπίλισμα του δαχτύλου όπως και η παρατεταμένη χρήση πιπίλας είναι παράγοντες που συμβάλλουν στην λανθασμένη τοποθέτηση της γλώσσας και προκαλούν ανωμαλίες της γνάθου και δοντιών.

 Αντιμετώπιση των μυολειτουργικών διαταραχών
Η ηλικία των παιδιών στην οποία μπορούμε να παρέμβουμε διορθωτικά μέσω της μυολειτουργικής θεραπείας είναι από 3-5 ετών και η ορθοδοντική παρέμβαση κρίνεται από τον ορθοδοντικό.

ΠΗΓΗ: Anita M. Kittel: ΜΥΟΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΗΣ ΦΩΝΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ

Ο παρακάτω πίνακας δείχνει την ηλικία κατάκτησης των συμφώνων της Νέας Ελληνικής σύμφωνα με τα αποτελέσματα του Πανελλήνιου Συλλόγου Λογοπεδικών:

Φώνημα	Ηλικία κατάκτησης
/v/ (βου)	3,0-3,6
/γ/  (γου)	2,6-3,0
/g/  (γκου)	2,6-3,0
/θ/  (θου)	4,0-4,6
/z/  (ζου)	3,6-4,0
/k/ /c/ (κου) (και)	2,6-3,0
/l/   (λου)	3,6-4,0
m/  (μου)	2,6-3,0
/n/   (νου)	3,0-3,6
/p/   (που)	2,6-3,0
/b/  (μπου)	2.6-3,0
/s/  (σου)	3,6-4,0
/t/  (του)	2,6-3,0
/f/  (φου)	3,6-4,0
/d/  (ντου)	3,0-3,6
/x/  (χου)	3,0-3,6
/r/  (ρο)	5,6-6,0
/j/  (για)	3,0-3,6
/ts/  (τσου)	4,6-5,0
/ʎ/  (λια)	4,0-4,6
/ks/  (ξου)	4,0-4,6
/ps/  (ψου)	4,0-4,6

 

	Πρόσθια	Κεντρική	Οπίσθια
Κλειστά	i		u
Μεσαία	e		o
Ανοιχτά		a

 

 

Παρακάτω παρουσιάζονται οι ηλικίες κατάκτησης των διφθόγγων : 

                                                                                            

•3,6-4,0 ετών (sp,pl,kl,vl,kn,pn,vγ)

•4,0-4,6 ετών (fl,st,sk,sx,xt,tr,kt,δj,zm,mn)

•4,6-5,0 ετών (dz,sf,vr,dr,xn,zγ,ft)

•5,0-5,6 ετών (γl,γr,str)

•5,6-6,0 ετών (δr,θr,xtr,ft)

 

 
Οι     παραπάνω ηλικίες είναι ενδεικτικές και είναι τα αποτελέσματα έρευνας με βάση το μέσο όρο κατάκτησης από τα παιδιά. σαφώς υπάρχουν και αποκλίσεις, αλλά όταν ξεπερνιούνται κατά πολύ αυτά τα ηλικιακά όρια θα είναι χρήσιμη η συμβουλή από λογοθεραπευτή. Δεν είναι πάντοτε η σωστή η σκέψη ότι θα μεγαλώσει και θα πει όλα τα φωνήματα.

 

 

Πώς μπορεί ο γονιός να διαπιστώσει εάν υπάρχει πρόβλημα στο λόγο;

Οι γονείς καλό είναι να βρίσκονται σε εγρήγορση και να παρατηρούν προσεκτικά τα παιδιά τους. Τα πλέον καθοριστικά χρόνια όσον αφορά την ανάπτυξη της ομιλίας και του προφορικού λόγου στο παιδί είναι από 1.5 – 4.5 χρονών. Αντίστοιχα, όσον αφορά τον γραπτό λόγο, οι πιο καθοριστικές ηλικίες είναι οι  πρώτες τάξεις του Δημοτικού σχολείου.

Τα ανησυχητικά συμπτώματα στο λόγο του παιδιού είναι γλωσσικές συμπεριφορές (άρθρωση, λεξιλόγιο, σύνταξη) που εμφανίζονται  και παραμένουν και είναι διαφορετικές από τις αναμενόμενες, κάτι που μπορεί  να εντοπίσει ένας γονιός με το να ακούσει το λόγο συνομηλίκων του παιδιού και εντοπίσει διαφορές. Για τους γονείς που μεγαλώνουν το πρώτο τους παιδί, οι παιδίατροι και οι παιδαγωγοί είναι αυτοί που θα τους βοηθήσουν να εντοπίσουν τυχόν αποκλίσεις ή δυσκολίες στο λόγο και την επικοινωνία του παιδιού ώστε να απευθυνθούν στον Λογοθεραπευτή για αξιολόγηση.

 

Να μην ξεχνάμε: ΤΟ ΚΑΘΕ ΠΑΙΔΙ ΕΙΝΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ!

Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΝΕΙΝΑΙ Η ΠΙΟ ΣΩΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ!