ΠΟΤΕ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ Η ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ;

Από την ηλικία των δεκαοχτώ περίπου μηνών έως τη μέρα που το παιδί θα πάει σχολείο, συντελείται ένα ολόκληρο θαύμα.

Μαθαίνει αρχικά τους ήχους, μετά τις λέξεις και, τέλος, να φτιάχνει προτάσεις. Αν όμως δεν μάθει να μιλάει σωστά, όταν αργότερα πάει στο σχολείο θα δυσκολευτεί και να γράφει σωστά. Έχει αποδειχτεί ότι, πολλά από τα παιδιά που έχουν μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική ηλικία, είχαν προβλήματα λόγου στην προσχολική. Ευτυχώς, όμως, δεν συμβαίνει και το αντίστροφο: Δεν είναι κανόνας ότι όλα τα παιδιά που έχουν προβλήματα λόγου θα αποκτήσουν και προβλήματα μάθησης. Κι αυτό γιατί, όταν τα προβλήματα λόγου εντοπιστούν πολύ νωρίς, μπορούν να ξεπεραστούν σχετικά εύκολα με τη βοήθεια ενός ειδικού.

• Για να καταλάβει ένας γονιός ότι το παιδί του έχει κάποιο πρόβλημα μάθησης, θα πρέπει πρώτα αυτό να ενταχθεί στη μαθησιακή διαδικασία, δηλαδή να πάει για πρώτη φορά στο σχολείο. Ωστόσο, από πολύ νωρίς μπορεί να υπάρχουν ενδείξεις ότι το παιδί θα έχει δυσκολίες στα μαθήματα. Ήδη στην ηλικία των 2,5 ετών, η ακατάληπτη ή δυσκατάληπτη ομιλία είναι ένα σημάδι που πρέπει να προβληματίσει τους γονείς, καθώς κρύβει μια σύνθετη φωνολογική διαταραχή που μπορεί να επηρεάσει την ικανότητά του αργότερα να αποκωδικοποιεί σωστά συλλαβές και λέξεις που περιέχουν ήχους τους οποίους δυσκολευόταν να παράγει παλαιότερα.
• Το φτωχό λεξιλόγιο και η δυσκολία να συντάξει σωστά προτάσεις δεν δηλώνει ότι το παιδί έχει χαμηλό δείκτη νοημοσύνης, αλλά είναι σίγουρα αφορμή για προβληματισμό.

 Στο λόγο, όπως και σε όλους τους ψυχοβιολογικούς τομείς, κάθε άτομο έχει το δικό του ρυθμό εξέλιξης. Για παράδειγμα, ένα παιδί μπορεί να περπατήσει σε ηλικία 10 μηνών και ένα άλλο στους 16 μήνες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το πρώτο είναι πιο ώριμο ή πιο έξυπνο. Υπάρχουν όμως ορισμένα χρονικά όρια που, όταν ξεπεραστούν, οι γονείς πρέπει να ζητήσουν τη γνώμη ειδικού. Αν η ομιλία και ο λόγος ενός παιδιού υστερούν σημαντικά από το επίπεδο της ομιλίας και του λόγου των παιδιών της ηλικίας το, δεν πρέπει να πείτε: «δεν πειράζει, μικρό είναι, θα μιλήσει αργότερα».

Οι δυσκολίες λόγου μπορούν να χωριστούν σε τέσσερις κατηγορίες:

Η πρώτη κατηγορία αφορά τη δυσκολία παραγωγής ήχων που, αν δεν επιλυθεί στο σχολείο, αργότερα μπορεί να γίνει πρόβλημα στο να γράψει το παιδί το αντίστοιχο γράμμα της αλφαβήτου. Αν, για παράδειγμα, το παιδί δεν μπορεί να αρθρώσει το γράμμα «Θ», δεν θα ξέρει πού αναφέρεται το σύμβολο το οποίο πρέπει να αποτυπώσει στο χαρτί και μπορεί να το συγχέει και γραπτά με τον ήχο που το αντικαθιστά, π.χ. «σ» («σέλω» αντί «θέλω»).

Η δεύτερη κατηγορία δυσκολιών λόγου αφορά το λεξιλόγιο και τη σημασιολογική ανάπτυξη. Όσο περισσότερες λέξεις ξέρει το παιδί, τόσο διευρύνεται η σκέψη του. Όμως, ακόμα κι αν ένα παιδί έχει ικανοποιητικό λεξιλόγιο, δεν σημαίνει ότι αντιλαμβάνεται σωστά τη σημασία των λέξεων. Όταν είναι ακόμα μικρό, είναι πολύ δύσκολο για εσάς να καταλάβετε αν κατανοεί απολύτως αυτά που λέει. Όμως, καθώς μεγαλώνει, το παιδί συνειδητοποιεί περισσότερο τη σημασία των λέξεων που χρησιμοποιεί. Αν έχει φτωχό λεξιλόγιο ή δυσκολία στην ανάκληση λέξεων, είναι πιθανό να αντιμετωπίσει δυσκολία στη γραπτή έκφραση. Μια εξέταση από λογοπαιδικό μπορεί να διαγνώσει το πιθανό πρόβλημα.

Η τρίτη κατηγορία δυσκολιών έχει σχέση με τη γραμματική και τη σύνταξη. Αν το παιδί κάνει λάθη στη γραμματική ή στο σχηματισμό των προτάσεων, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να έχει δυσκολία στη γραπτή έκφραση. Για παράδειγμα, αν το παιδί δεν χρησιμοποιεί σωστά άρθρα, καταλήξεις ρημάτων, τον πληθυντικό των ουσιαστικών ή τις αντωνυμίες, θα πρέπει να παρέμβει ο λογοθεραπευτής. Ομοίως, δυσκολίες στη δομή των προτάσεων με λάθη στη σειρά των όρων της πρότασης, με προτάσεις μικρού μήκους και χωρίς προσδιορισμούς αποτελούν στοιχεία που χρειάζονται άμεση παρέμβαση.

Η τέταρτη κατηγορία δυσκολιών έχει σχέση με τη σωστή χρήση της γλώσσας. Το παιδί, για παράδειγμα, από πολύ νωρίς πρέπει να έχει καταλάβει ότι στους συνομηλίκους του και στους οικείους του μπορεί να μιλά στον ενικό, αλλά στους ενηλίκους στους οποίους το συστήνουν πρέπει να μιλά στον πληθυντικό. Ή ότι δεν πρέπει να διακόπτει τους άλλους όταν μιλάνε και πρέπει να περιμένει τη σειρά του. Επίσης, η δυσκολία του να κατανοεί το χιούμορ ή το μεταφορικό λόγο μπορεί να είναι σημείο ανησυχίας. Σε τέτοιου είδους παρανοήσεις των κανόνων, μπορούν να κρύβονται προβλήματα λόγου.

 

Οι πρώτες υποψίες

Επειδή η γρήγορη ανάπτυξη του παιδιού επαναπροσδιορίζει διαρκώς τους στόχους που θα πρέπει να «κατακτήσει», πρέπει να παρακολουθείτε καθημερινά την εξέλιξη των γλωσσικών δυνατοτήτων του ώστε να προλάβετε το πρόβλημα αμέσως μόλις προκύψει. Το απλούστερο μέτρο σύγκρισης είναι οι συνομήλικοί του.

• Αν αντιληφθείτε προβλήματα επικοινωνίας την ώρα που παίζει με άλλα παιδιά,
• αν δεν μπορεί να στείλει τα επιθυμητά μηνύματα με σαφήνεια, σημαίνει ότι ενδέχεται να έχει προβλήματα λόγου. Στη σύγκρισή του με άλλα παιδιά της ηλικίας του μπορεί να διαπιστωθεί αν καθυστερεί η πρόοδος σε όλους τους τομείς της γλωσσικής του ανάπτυξης. Βεβαίως, δεν χρειάζεται να είστε ειδικός για να αντιληφθείτε ότι κάτι δεν πάει καλά.
• Είναι ανησυχητικό το παιδί να μην «παράγει» ήχους που πρέπει στη συγκεκριμένη ηλικία. Για παράδειγμα, πρέπει να ανησυχείτε όταν:

Σε ηλικία 18 μηνών λέει μόνο φωνήεντα και καθόλου σύμφωνα. Χρησιμοποιεί 2-3 λέξεις ακαταλαβίστικες ή λέει 2-3 λέξεις, αλλά δεν τις χρησιμοποιεί πάντα για να δηλώσει το ίδιο πράγμα, π.χ. βλέποντας τη μαμά λέει «μαμά», αλλά το λέει κι όταν βλέπει τον μπαμπά ή τον αδερφό κλπ.

Σε ηλικία 2 χρόνων το λεξιλόγιό του, εκτός από το «μαμά», αποτελείται από λίγες και ακαταλαβίστικες λέξεις και δεν παραθέτει δύο λέξεις, σχηματίζοντας προτάσεις του τύπου «μαμ παπα», δηλαδή «τελείωσε το φαγητό».

Σε ηλικία 3 χρόνων η ομιλία του εξακολουθεί να είναι ακαταλαβίστικη, το λεξιλόγιό του περιορισμένο σε ουσιαστικά και λίγα ή καθόλου ρήματα, δεν χρησιμοποιεί άρθρα, επίθετα, επιρρήματα, προθέσεις, δεν έχει την έννοια του πληθυντικού και δεν σχηματίζει απλές προτάσεις π.χ. «θέλω να πιω γάλα».

Σε ηλικία 4 χρόνων οι προτάσεις του είναι μικρές και όχι σωστά οργανωμένες, π.χ. λέει «όχι κοιμηθώ», αντί «δεν θέλω να κοιμηθώ» ή «θέλω κούνιες πάω» αντί «θέλω να πάω στις κούνιες». Η ομιλία του δεν είναι πάντα κατανοητή και δεν μπορεί να διηγηθεί απλά και πρόσφατα γεγονότα.

Σε ηλικία 5 χρόνων το λεξιλόγιό του είναι φτωχό και οι προτάσεις του μικρές. Σε αυτή την ηλικία το παιδί πρέπει να χρησιμοποιεί προτάσεις με 10-11 λέξεις. Όταν δεν μπορεί να διηγηθεί άνετα ένα γεγονός και στην ομιλία του, κάνει πολλά σφάλματα. Σε αυτή την ηλικία υπάρχει ανοχή μόνο για τους φθόγγους «σ», «δ», «θ» και «ρ», τους οποίους μπορεί ακόμα να μην προφέρει σωστά, αλλά θα πρέπει να έχει κατακτήσει μέχρι τα 6.

 

 

ALZXAIMER ΑΠΟ ΤΑ 30;

 Η έρευνα μιας νευροψυχολόγου στο Ιατρείο Μνήμης του Νοσοκομείου Υγεία την τελευταία δεκαετία, έχει παρατηρήσει ότι αυξάνεται συνεχώς ο αριθμός των ανθρώπων μεταξύ 30 και 45 χρονών που τους επισκέπτονται υποστηρίζοντας ότι ξεχνούν. Λαμβάνουν αρκετά μηνύματα που αναφέρουν ότι:

• δεν μπορούν πια να συγκρατήσουν νέες πληροφορίες με ευκολία,
• δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν,
• νιώθουν πως το μυαλό τους έχει χάσει τη διαύγεια που είχε στο παρελθόν.

Κι επειδή στη συνείδησή μας οι διαταραχές μνήμης είναι συνδεδεμένες με τη νόσο Αλτσχάιμερ, οι συνειρμοί που προκύπτουν όταν κανείς διαπιστώνει ότι ξεχνά είναι μάλλον δυσάρεστοι.

Θέλω να ξεκινήσω λέγοντας ότι οι διαταραχές μνήμης που περιγράφουν οι νεότεροι σε ηλικία άνθρωποι δεν υπάρχουν μόνο στο μυαλό τους. Είναι πραγματικές. Και όχι μόνο αυτό, αλλά επιπλέον είναι απολύτως λογικό να δημιουργούν ανασφάλεια και ανησυχία σε όσους τις βιώνουν. Αυτό όμως που πρέπει να μας καθησυχάζει είναι ότι, στην ηλικία των 30 ή 40+, μόνο σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις μπορούν να αποδοθούν σε παθολογικές καταστάσεις, όπως είναι η νόσος Αλτσχάιμερ.

Και να γιατί δεν πρέπει να ανησυχείτε:

- Η μνήμη είναι μια λειτουργία ιδιαίτερα ευάλωτη στη φθορά του χρόνου. Οι έρευνες επιβεβαιώνουν ότι αρχίζει σταδιακά να αποδυναμώνεται από την ηλικία των 20 ετών και μετά. Δεν πρέπει λοιπόν να απορείτε που σε μικρότερες ηλικίες μπορούσατε να αποστηθίσετε ολόκληρο το βιβλίο της Ιστορίας και τώρα δεν μπορείτε να θυμηθείτε ούτε καν πού έχετε αφήσει τα κλειδιά σας.

- Όπως διαφέρουμε ως προς τα εξωτερικά μας χαρακτηριστικά, κατά τον ίδιο τρόπο διαφέρουμε και ως τις νοητικές μας λειτουργίες. Με απλά λόγια, είναι θέμα γονιδίων. Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν εξαιρετική μνήμη και μπορούν να καταγράφουν τις νέες πληροφορίες χωρίς σχεδόν καμία προσπάθεια, αλλά υπάρχουν και οι λιγότερο τυχεροί που για να μάθουν κάτι καινούριο πρέπει να καταβάλλουν συνειδητά μεγάλη προσπάθεια.

- Οι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τη λειτουργία της μνήμης μας είναι πολλοί. Στην περίπτωση των νεότερων ανθρώπων που αντιμετωπίζουν διαταραχές μνήμης, οι συχνότεροι είναι το άγχος και η κούραση, σωματική και πνευματική. Η καθημερινότητά μας είναι τόσο απαιτητική και πολύπλοκη, και είναι τόσες χιλιάδες τα πράγματα που πρέπει να συγκρατήσουμε στο μυαλό μας, που από ένα σημείο και μετά, ο εγκέφαλός μας, για να μπορέσει να ανταποκριθεί σε αυτές τις αντίξοες συνθήκες, αρχίζει να «πετάει» πληροφορίες που θεωρεί άχρηστες.

- Η κακή διάθεση και πολύ περισσότερο η κατάθλιψη, ως πάθηση, έχουν τη δύναμη να επηρεάσουν δραματικά την ικανότητά μας να θυμόμαστε. Οι άνθρωποι που βιώνουν κάτι αντίστοιχο περιγράφουν ότι αισθάνονται σαν να έχει πέσει ένα μαύρο πέπλο στο μυαλό τους και τίποτα να μην λειτουργεί σωστά. Γι’ αυτό, αλλά και για τον επιπρόσθετο λόγο ότι η κατάθλιψη αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση νόσου Αλτσχάιμερ στο μέλλον, είναι σημαντικό να ζητάμε άμεσα βοήθεια από τους ειδικούς για την αντιμετώπιση των διαταραχών της διάθεσης.

- Η νόσος Αλτσχάιμερ, που αποτελεί την πιο συχνή μορφή άνοιας,είναι ασθένεια της τρίτης ηλικίας: από τη νόσο πάσχει το 2% του πληθυσμού ηλικίας 65-75 ετών, το 19% των ανθρώπων ηλικίας 75-84 ετών και το 42% των ηλικιωμένων άνω των 85 ετών. Η αλήθεια είναι ότι μπορεί να εμφανιστεί και σε ανθρώπους 50, 40 ή ακόμα και 30 ετών, αλλά οι περιπτώσεις αυτές είναι πολύ σπάνιες και συνήθως αφορούν στην κληρονομική μορφή της νόσου.

Παρόλα αυτά υπάρχουν πολλοί τρόποι να διαχειριστείτε αποτελεσματικά τις διαταραχές μνήμης και άλλοι τόσοι για να ενισχύσετε τις νοητικές σας λειτουργίες.

 

ΠΗΓΗ:www.trainyourbrain.gr

 

Καλοκαιρινά παιχνίδια που αναπτύσσουν τις δεξιότητες των παιδιών.

• Ευτυχώς το καλοκαίρι έφτασε και είμαστε όλοι έτοιμοι να περάσουμε ανέμελες και ευχάριστες ώρες στην παραλία. Αντί όμως να έχετε συνέχεια το μυαλό σας στα παιδιά, μην απομακρυνθούν από εσάς, μην ενοχλούν τους γύρω σας, ή μη χτυπήσουν δεν είναι πολύ πιο ευχάριστο να παίξετε μαζί τους παιχνίδια που θα διασκεδάσουν μικρούς και μεγάλους, θα τα βοηθήσουν να εμπλουτίσουν το λόγο τους και θα αφήσουν τη φαντασία τους ελεύθερη να μεγαλουργήσει;
• Μια από τις πιο γνωστές συνήθειες των παιδιών στην παραλία είναι το κυνήγι κοχυλιών!!! Πρέπει λοιπόν να ψάξουν να βρουν όσα περισσότερα κοχύλια μπορούν. Μόλις τα μαζέψουν πρέπει να τα απλώσουν και να βρουν ένα όνομα για κάθε κοχύλι με βάση κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του, όπως για να παράδειγμα “Αυτά τα κοχύλια θα είναι ο κύριος Πολύχρωμος, ο κύριος Τρύπιος και η κυρία Ριγωτή!!!”. Αφήστε τη φαντασία τους ελεύθερη, αν χρειαστούν βοήθεια τονίστε τους κάποια από τα χαρακτηριστικά του κάθε κοχυλιού.
• Το κλασικό παιχνίδι που φτιάχνουμε πύργο στην άμμο είναι γνωστό πλέον σε όλους σας. Τι θα λέγατε όμως αν αυτή τη φορά φτιάχνατε με το παιδί σας το εσωτερικό του πύργου;;; Δεν είναι τόσο δύσκολο όσο ακούγεται, φτιάξτε απλά τους τοίχους στο πλάι και χωρίστε το μέσα σε δωμάτια. Καλό θα ήταν να αφήσετε το παιδί να διαλέξει το κάθε δωμάτιο και αν είναι λίγο μεγαλύτερο θα μπορεί και να αιτιολογήσει το λόγο που τοποθέτησε εκεί το καθένα, για παράδειγμα “έβαλα εκεί το δωμάτιό μου για να είναι πιο κοντά στην αυλή που θα παίζω!”
•  Ποιος θα φτάσει πρώτος στη θάλασσα! Ορίστε τη γραμμή εκκίνησης στην άμμο όπου πίσω από αυτήν θα πρέπει να βρίσκονται όλοι οι παίκτες. Ο διαιτητής του παιχνιδιού περιγράφει κάθε φορά ένα αντικείμενο ξεκινώντας από ελάχιστες πληροφορίες, όσο ο χρόνος περνάει δίνει περισσότερα στοιχεία, για παράδειγμα “είναι μεταφορικό μέσο” ”είναι πολύ μεγάλο”…. “μπαίνουν πολλοί άνθρωποι μέσα”…. “πετάει στον ουρανό” όποιος το βρει πρώτος κάνει ένα πηδηματάκι προς τη θάλασσα! Νικητής είναι αυτός που θα φτάσει πρώτος στο νερό άρα θα έχει βρει και τις περισσότερες απαντήσεις. Το ρόλο του διαιτητή μπορούν να τον πάρουν και τα παιδιά, να λοιπόν μια καλή ευκαιρία να βελτιώσουν τον περιγραφικό τους λόγο!
• Βρες το τραγούδι! Ο αρχηγός του παιχνιδιού ξεκινάει να περιγράφει ένα τραγούδι χωρίς όμως να λέει ακριβώς τους στίχους ή το ρυθμό και τα παιδιά πρέπει να το βρουν και να το τραγουδήσουν. Για παράδειγμα “αυτό το τραγούδι μιλάει για ένα γάιδαρο” αν δεν το βρουν συνεχίζει να δίνει πληροφορίες “αυτός ο γάιδαρος είχε πολύ μεγάλα αυτιά” όποιος βρει τα περισσότερα τραγούδια είναι νικητής.
• Πόσα θυμάσαι; Τα παιδιά παρατηρούν για ένα λεπτό ότι υπάρχει γύρω τους. Έπειτα κλείνουν τα μάτια τους και προσπαθούν να θυμηθούν όσα περισσότερα στοιχεία μπορούν. Για παράδειγμα “ένα αγοράκι με μπλε μαγιό φτιάχνει ένα κάστρο” “μια κυρία στην ξαπλώστρα διαβάζει ένα βιβλίο” Το παιδί που θα θυμηθεί περισσότερα στοιχεία νικάει. Ευχάριστο και γρήγορο παιχνίδι που αυξάνει την παρατηρητικότητα και εξασκεί παράλληλα και τη μνήμη τους.

 

Φροντίστε λοιπόν στις διακοπές σας να περάσετε ξεκούραστα, ευχάριστα και δημιουργικά!!!
Καλές διακοπές!!!

ΠΗΓΗ:I KID